INTERVIEW | V LANGKHANPAU GUITE, ADC CHAIRMAN LAMKA

PDFPrintEmail

Pu V Langkhanpau Guite theilou i lak uah a omkei ding chile’ng I genkhelh luat lawmlawm a gintak huaikei hi. Phatuam ngai mahmah, gam le nam thilte vei mahmah ahih banah politics phual ah naupang sim mahleh suanhuai mahmah hi.Khangthakte adia I Nam I Gam adia kikhekna thupi tak tungsak zou ding hial khopa mite muan leh lamet ahi zong chihtheih ding hi. Polhnuam leh kingainiam theitak ahih dungzui in mipite adia sepding ahih nakleh a niam lua leh sanglua chih khen tuamlou khop a kipezou ahi. Tuma lam in MLA ana tuh ngeita a, tutung in bel MDC ding kia hilou, a Chairman ding tanin lohchinna hon ngah ahihna ah I kipahpih a, lametna liantak mipte’n I nei uhi. Hiai ah ZogamOnline toh Pu V Langkhanpau houlimna a kimzaw in I khahkhia uhi.

ZOL: Amasapen in MDC himailou, a Chairman a hong chinglai na hihmanin ZogamOnline in k’on kipahpih ua, i gam dinmun toh kisai-in nang toh houlim le chi hi ung ei Pu Pau..

LKP: Awle, awle. Kipahhuai e.

ZOL: MLA na na tuh khin a, tua MDC na hih pen nang a dia niam deuh lou hia?

LKP: Aw, hiai toh kisai a niam lua, a sang lua chih a om kei. Mipi nasem nuam a kipan i hi a maw, huai chianga something is better than nothing chih thupi pen i apply ngai in chin, bangmah lou pi bangmah kisak sang a mipi nna i sep theihna dia grassroot level a kipat le niam huai a theilou in elected leh mipi represent hih theih na himhim ka kipahpih thoh chih dan in ka ngai mai a, huaiziak niamlua sa tuan lou, huchi dan ka’ih chu tua toh kisai.

ZOL: MDC ching na hi chih na kitheih in bang ngaihtuahna na nei a?

LKP: MDC kong kai a patna chu MDC kai theih na ding, uncontest hih theih na dia ka candidate pihte Khaitinkhup Vaiphei, Dimpi Vaiphei leh Ginkhozam te lawi toh kihou tou zel unga Tuibuang lam khawng a va tai in a tawpa amau le haksa pi a uncontest hih theihna dia blessing hon pia uh. Huchi dan ahih leh a mau tung a kipahthu gen in MDC tungtawn a mipi nna septheihna dia kong kihong chih kipahhuai ka sa, Pathian tung a le kipahthu gen in huchia MDC Chairman ding tel a hong om a chuh Congress Legislature Party (CLP) leader di thua Phai a hon sam uh hiven. Huai a khatkhat a intierview na room a hon lutsak un chin nou Churachandpur lamte na kithei vek uh maw chih hon dong ua, kithei vek i chih chianga na lak ua leader dia na muan penpen uh kua hiam, a min hon gen in CLP leader, Congress (I) High Command in hon chi.

Ke’n a tawpna a bang teng hileh hiai toh kisai ah kei ka kimuang pena nou deihsakna ka tan leh ching din le ka kilamen a majority le hon command ding ka hi, huaiziakin kei tung hon tusak mai un chia ka leh nget leh a mau le confident taktak maw hon chi ken le Yes ka chi pah hi. Kei le kei a confidence kinei ka chih leh atawpin chibai bang hon buk ua. Tua Congress (I) a khah mi 20 hi ung a, huaite a guuka a dotna uah 20 lak a 20 kimu eive Pathian panpihna a. 100% in hon teel chiang uh Gaikhanngam lawi in le lamdang sa un hiai tuh record break ahi, amah le akimunga min le a muang vek ua hiai leadership hih thupi mahmah ahi chi mai a maw.

Huchih taka ka lungsim a om chuh huchi bang a ken a vek a mu dia ka kilamet louha a hong hita chuh kipahhuai sa lua in, mipi’n a mau nasem dia hon muang ahi huaiziak a mipite nasema a poimoh lele kitawp ngam ding khop a hih theih om leh hih ka sawm dia, huaite a mau toh pangkhawm a seppihte toh semkhawm a i nam i gam a dia sep ding huai in tha hon pe mahmah in ka thei a kipahhuai kasa. Pathian in hiai tan hon lap sangna ah leng kipathu ka gen a. Tua dana thil hong om pen kipahhuai sa-in hiai tan mipi muan a ka om chu muan bang a sep theihna dia Pathian ki’a thumna ka lungsim in ka nei.

ZOL: Nidanga na mipi tamtak in hon theihna, teacher na pan lai bangin teacher a le phattham ching teacher na hia a. Bang pentakin politics a lut dia hon infuence ahia?

LKP: Teacher ka pan a kipan a kei hon influence tu chuh ahitakin haksatna nei naupang tampi kaina private school a pang ka hi a, a kai zoulou naupang leng tampi ka mu a, huchihleh a vek in khat vei thu in bawl hoih zou kei le hang le model school in 4 le 5 kibawl hen la, teacher te kisam khawmin missionary field in ngai ni in kua a hiai a sem ngam ding, loh lah government in tampi hon pia chi’n ki request leh khat le nih hong ut sam ding hia. Tuate hih leng naupangten education free deuh a government apan mu ding uh, private a bangbang bawl theihna om leh chih bang.

Huai chiang a naupang haksa kholdiakte panpih theihna dia kei pocket a hih zoh louhte hih zoh theihna dia tagah meithai tenna ding inn, education lam hileh, medical lam hileh a haksa teng ki hih zou kei lele khat le nih bek chih bang. Avek a khat vei thu a bawl zoh kei lele huai kibawl leh mipi naa kisem dia aphatuam thei pen a om kha ding chih te ka ngaihtuaha, huai in private school a i sep a private a sum nei deuh ten hon kai sak zou lel in nu-le-pa zawng taktak ten hon kaisak zou loute i ngaihtuah chiang a government a hileh maw.. ngaihtuah theihna ding chance power Pathian in hon pe leh huai tungtawn a panpihtu ana om ding chih khawng ngaihtuahna in hon influence a, huai hon influence dungzui a politics hileh hihtheihna nei ding chih leh tulai a i lauh pen u leh i regard pen uh leh a thu i lak pen uh khah tulai vai hawmte MLA leh a bang te a hong suah chiang a, tulai conviction khat a huai in hon influecne in politics a lut utna ka neih na tua ziak deuh lel hi.

Pathian nna sep di, service to human is service to God chih dan a ngaihtuahna kinei, Pathian thilsiamte lak a nasep tuh Pathian nasepna ahi chih pen i ngaihtuah chia huai hihtheihna dia kalbi poimoh tak a ka ngaihziak a lunglutna kinei ahi.

ZOL: MDC leh a Chairman a bang nong kai toh kisai in nasep guankholh i chi diam na plan and policy bang a?

LKP: Hiai guan leh sak chih chuh kei mimal tak in puaknat kinei lele a ma power tan a hih theih hong om tou ding ahih chiang a, tehkhinna dia tu le tu a census ah overlapping tua ei singtang khua 27 vel hiai Khousabung area, Sangang area leh Jiribam lam ah overlapping a khua 30 val omte khah i gam leitang kepbit na dia MDC in pan lak theihna chi teng a lak ding chih bang. Tribal te right leh hihtheihna protect theihna om khate kha lawmte toh sepihte toh mipite deihna toh kikup touh a huchi bang a pai tou ding chih khong.

Atung a MLA, Minister te toh hih theih teng hih a hiai tung tawn a, tomkima gen a tuh singtang mite rights a hih kei leh culture, custom te kepbit theihna hiai tungtawn a om leh huaibanah hiai base apat a lungtun huai lou amendment khawng ngaite khah 6th Schedule a demand kawm a Demand Committee a forum dan a om a mipi nasep theihna di tuate sang zaw sem ngaihtuah theihna dia lawmte toh pankhawm ding. Akul leh poimoh bang zel a tribal mite interest leh rightste kepbit theih na dia ahi thei tenga pan lak ding. Lam om teng a lawmte toh kithuah khawm a, tu khawm ding in gen khawm ding, huai a result dungzui a hong piang khete pen tribal cause leh interest ahih nak leh pan lak theihna teng a lak ding chih ka tup dan khat chuh a om peuh mah dia.

ZOL: Delhi lak, SSPPNet khonga tutung a pan lak na di a kigen kha khat vei bang intellecutal group te toh orientation dan i MDC te’n nei thei le uh chih khawng a om a bang a na ngaihdan?

LKP: Hi. A hoih lotel di. Intellectualte ngaihdan theih khiakna dia Delhi bang hun lemchang a i hong zin theih leh tua intellectual circle toh, Kolkatta, Shillong ah chia hun paisa a PTC level a ihih bang a tribal cause a tua dan a intellectual te idea lak khawm a hichilam hih theih ahi a chih uleh bang a thil hi thei teng a chu pan lak di huai chu lunglut a le kinei in. Tua bang a suggestion pe thei ki entertain gige ding, a tribal te hoihna ding ahih naknak leh.

ZOL: Ahihleh tua 6th Schedule i gen kha a, ei lawi a dia tu dinmun a hoihpen hi’n na ngaihtuah hia? Hoihpen dan a na ngaihtuah leh hiai toh kisai in pan lakna i chi hiam singtang miten…

LKP: 6th schedule hileh chu i right protect zaw ding. Tua pen Manipur Government in tua dan neih theihlouhna dia pan la in, khem lungdam dan chiteng a le hon lungdam sak sawm maithei - fund khenkhat leh centre fund chih khawng zangin - thil dang a le hon khem sawm ding un. Hilele tua pen a thupi pen hilou in hiai pen demand committee dan a zat a MDC ten huai tungtawn a hileh unau Nagate - NSCN hin ANSAM hileh a tuamtuam ten economic blockade bawl zena a deihlouh thu sang ua huchia mipi sukbuai louh a tua MDC elected te teng tu khawm a mipi te a dia hoihna, i tribalte a dia hoihna a Demand Committee bang in leh pan tou le hang 6th Schedule kingahtou leh huai tungtawn a tuate mah i forum a i zat touh leh UT bangbang a awlawl a hong pai thei a om diam chih thu hia maw.

6th Schedule i hih theih le chu tuletu a dia ei a dia chu i tantawk hong hi phot di. Huai base apat a a forum pen bawl thak zel ding dan in maw.. Idea share khawm theih leh chih bang ngaihdan chu ka nei, thil hitheilou ahi diam chu i thei kei.

ZOL: Manipur in ADC/MDC toh kisai in 1972 lak khawng in ordinance ana bawla, huai ordinance pen khah Act dan khawnga zang mawk un chin huai tungtang bangtan nang na thei diam ah. Na gen chet theih bang a om a?

LKP: Hiai toh kisai leh oridinance a hileh Act dan hin bang teng hileh hiai chuh unau Nagate kiphinna le thil dik. Huai chiang in apaisate a lungtun huai law kei. Mimal tak a le lungtun huai salou hilele tuletu a heutu masate Pa Gouzagin te -tun hon dam pih nawn keia- leh tualai a hon panpih Pa Goukhenpau te ngaihdan i lak chiangin ah huai hut a le step khat ana lak khelh khak zek uh om in chin. Something is better than nothing na chi un a piak ua khah a na  serious kha le uh chuh 6th Schedule huai hut a kimu di hia maw. Huai dan a ana hih khelh telawi uh khah tuletu a outside a mipin va hih noinoi theih louh ahih chiang a huaite bawl dik ding leh a dik louhnate kawkmuh a study a team kibawl khe ding pen hiai MDC a forum a hong pang ding.

1971 Act ban a Act hong kibawl beh 2008 a lungkim louhna tengteng khah study team hoih tak bawlin tuate mah in a hoih louh dan a channel dungzui a gen touh a a poimoh lele a tawp lam chih dan a tribal cause ahih nak leh kitawp le poisalou ding khop a et touh di. Huai bawllem theihte bawllem di, huai study team a pang zaw daih le hang mipite buai lou a, i tup le ngimte bawl dik tuakte bawl diktu in a pang zaw diam chih ngaihtuahna ka leh neih a. Huaiziakin ordinance leh bang act diklou te expert te consult kawm a bawl a hih touh chuh hoih kasa kei mimal ngaihdan in.

ZOL: MDC in power bang tan nei a? MDC Chairman powers pen Minister of State toh kikim dan ahi hia?

LKP: Tu lel dinmun a chuh ka theihna tan leh study tan ah Manipur ah power te a gelhsukna uah MDC Chairman power tuh a 23 na dan in a serial number ah a om a huai chuh tua chu State Minister te rank dan a chu om in chin huai khah thuneihna toh kisai ahih le tuletu in ah Assembly in study bawl lel ua study team le a bawl ua power delegate na thu ah tua buai lel un chin bang tan power pe ding chih khawng. Tuletu a final zou nailou study team ten tu July 7, 2010 vel Assembly ma chuh a final sawm sim uh. Apiak khiak di tan tu lel in a study lel ua bang tan thuneihna a pe khe ding uam ah, tutan chiang nailou.

ZOL: MDC oath taking Imphal a va nei na hi uh maw?

LKP: He. June 26, 2010 in phai ah ava kinei a. Hiai toh kisai in ei district a hih theih louh ding hiam, district a le vote kisim a om theih leh bang a Naga area ahih theih kei lele kou a hi theilou ding hiam chih ke’n le ka question kha a. Amau dawnna bel hiai hi after 20 years a hong om pan ahihna ah a thupi thei bang pen a joint a ki hih nuam ahi huaiziak a a thupi thei bang pena hihna dia joint a ki hih sawm ahi chin a gen ua. Hilele a mau gen louh lehlam ah chuh unau Nagate a mun a paitheiloute khawng hichia om thou ahih leh huai te khualna deuh a joint a hon hih sak uh le hidin ka gingta.

ZOL: DC in oath taking hon neihsak dan hia?

LKP: A respective DC teng in hon nei sak uh in the name of the Governor hi thou leh Governor hih di hilehle a district a DC ten hon neisak vek uh ahi a tuamtuam a.

ZOL: Hiai toh kisai in mipi lamah muanmohna banghiam khat om zek a bang a..

LKP: Mipi muanmoh kia hilou a kei le kei le kimuangmoh in ken le den a kana question ka chih, bang a chia election hoih taka ki nei thei a, vote counting le DC nuai a Churachandpur banga om a, bang a chia Imphal a oath taking lak sese ding hiam, bang chi a hiai mun a ki hih lou hiam, a poimoh leh nou lam nong pai uh hoih zaw lou hiam chih tan a ki question leh a mau le hiai toh kisai zaw dena ka gen kum 20 nung a khat vei om pan le ahi in, hiai toh kisai hiai a grassroot level a vaihawmna kipatna Panchayati Raj valley a om leh hill a dia tua MDC om ahih ziak a kipak lua in government in le a tuam mawngmawng a special a host nuam ziak ahi in huai a hong kisam khawm ahi chia chu hon dawng uh.

Hiai toh kisai a mipi doubt toh kei mimal tak in le ken le doubt kana nei, a hon gen dan uh chuh kum 20 nung a hichi bang a om patna kipak lua in government in le ann bang nek khawm a hichia hon kaih khawm sawm uh chi un hilele a gen louh uh hidden agenda om dia ka gin chuh unau Nagate district khat le nih a lut theiloute huai te khualna kawm toh joint a hon hihsak uh ahi dia aw chu ka chi a kei mimal ngaihdan in.

ZOL: Tumalam in Manpur ah ADC nuai a primary teacher lak a om hiven, news khenkhat ah post om zah sang a tamzaw la chih khawng a om a. Bang chi dan a?

LKP: A ma a official order dan a hong pai sang a tamzaw kila kha mah in chin huai lamdang kisa in bang chidan hiam i chih le a sung thunei a a recommend tuamtuam hong tam, CM tanpha kigolh kha a hih chianga, a MDC member om talou, a gen ding dang la om talou a mau mah a bawl a hong pai chiang ua a recommend sang ua official a alak ding uh zah sang a tam zaw a kila kha eimah ve. 300 vel kila di lai 600 pha.

ZOL: Huai khah singtang mite a di kia hilou hia leh?

LKP: Adiktakin bel singtamite a ding deuh hi ven chin hilele singtangmi tanga zanggam mi le 30% hiam lut pha a bang, a ziak chu Manipur State a ki om in ei a lak a government om talou ahih chianga. Bureaucrate mi 7 vel DC toh CEO te lawi in hih tou in Government ate control hong suak, huai ziak a a taktak a right forum di, a na oppose di gen dek leng le hong lem chang lou in chin, a Minister MLA te mah le a CM te lawi mah a government pawte mah ki lawp un hichia hong om khak leh tua tana a singtang mi atanglou mi chih om lou a ana lut kha dan uh chu hi di.

ZOL: A bang a bang hileh teacher tamtak neih beh i hi i chi mai dia. Amau koi laka sem ding ahi ding ua?

LKP: A sepna di uh chu sagihgih haimin a hawm ua, a khua a school omna teng ah. A omna zil ua chu a hon sep uh ngai ding in chin hilele hiai toh kisai ah ngaihdan chu den chian ah education lam paw deuh bang le a hong om diam ah. Kei mimal ngaihdan in chuh huchi bang a sem a qualified tampi le om uh.

Amau le record a outdated khawng semtakloute khawng ana om uh lele a seplouh na mun a koih a sem ding takte mah in pathuamgnai taka a sep theihna ding uh leh model school ah bangzah hiam selective tak a hih phot di, kum khat na ah a kum nih na…. constituency a pat a khat hiam, huai chia high school omlouhna leh a gamla deuh areawise a study bawl a tua tan a hih theih a effecitive tak a a kai theih na ding uh chu MDC pih te toh constituency a MDC te toh pang khawm a lampi ngaihtuah touh chuh lung lut huai kei mimal takin le kasa lua a. A huai ding mah a dia om i hi a, effective tak a kai sak theihna ding lampi a semtute le request kawm lah hi, hoihtak a en khawm a lampi om hiam huai bang le Pathian kiang a thum touh zel di….

ZOL: Teacher thu i gen lailai in i theihsa bangin zodawn a schoolte pawl sawm zil theihna le om lou, pawl 6 tan, 8 tan khawng ahi tangpi. Hiai toh kisaia pan lak tuak mahmah a pan lak theih didan om lou ahi diam, MDC level a hih theih ding a diam, ahih kei leh Minister te through a hihkeileh bang chi panlak ding? Hiai ah bang policy nana nei kha himhim a?

LKP: Hiai toh kisai chuh pan lak theih ding in, MDC chauh a le kizou lou ding. I MLA, Minister te toh pankhawm ngai ding. Government leh semi-government om thei teng toh le pan khawm a pan lak theih luat din ka koih a maw…. Huchi bang in model school khat le nih select a, tehkhinna dia Sinzawl a school bang le EBC te run ahih chu, mission a. A hoih zoulou pen kha tua ki pull khawm in phatuam ngai a Siamsinpawlpi te khawng toh pangkhawm in coaching bang a free a hon bawl uh, a ki volunteer a kei bang le coaching a va tel kha, huai a naupang 8 om te bang 100% a hon pass vek uh ahih chu. Tukum a le huai Sinzawl High School a teng pass vek uh. First, second chih bang ahih chia kisuanlah huai khop a hon zou uh.

A huai in chuh zoudawn khuak neu tuam lou i hih dan leh a mun a hih theihlouh om lou, a semtute chihtakna toh a om nak leh hih thei ahi chih huai in le hon set khina, huaiziaka a hih dan level tan leh high school selective deuh bang a hih a, a Minister le MLA te toh pangkhawm a i heutu nam le gam a dia kipete khawng toh pangkhawm in hih le hang tuh khat vei thu-a a vek a hihkei lele slective deuh a hih a awlawl a hih touh theih dan chu om din ka gingta.

ZOL: A biktakin i zoudawn siamsinna toh kisaia in MDC hiam ADC nuai hiam ah Songtal hiam Mualnuam hiam a high school khat run dan omlou ding hia? Policy huchi dan a om himhim hia?

LKP: Tuletu in a thu in kigen lele om nai chiah louin tua chu MDC thakte le lunglut vek na uh hi din ka gingta a, a ziak chuh a kipat di mimawl hih pil na dia school a a hong kipat ngai, education in i ngaihtuahna bang teng hon sek ahih chianga, tulai standard a. Huchi dan lawmte le a lunglut vek uh ka gingta a huaiziak a kikup khawma gel khawma a power in i zoh kei lele power neite mah request a pan lak chu a kuakua le lunglut vek din le ka lamen a, ei mimal tak a le huchi chu ki ut.

ZOL: Chuchandpur MDC ki chi leuhlouh khah Lamka a khek ding deihna om hiven, nang bang ngaihdan na nei diam ah? Pan lakna ana om ngei hia ahih kei leh ana om nailou himhim?

LKP: Lamka a khek ding chu nidang peka APSU chih pa Vungkholian te lawi om lai banga le pan ana la kha ngei uh. Hilele huai pen ana lohsam un chin a biktak a ei tribal community teng pangkhawm lou, unaute, suahpihte ziak khawng mah le ana hi thou. Huai chian ei lawi a hih dan leh diplomacy khah kisiam zou lou a diam chu ka chi a.

Tehkhinna dia Radio vai hin bang vai hileh i hih vanglak chianga phur lua, gengen in tuan baw kha zozen chih bang. Radio vai khawng bang le diplomacy toh i hih touhtouh leh huchia hong lem kha thei hong om chi ni. PTC headquarter te leh nam heutute leh Minister, MLA te leh mipite pankhawmna ziak a ki zou in tua Churachandpur Lamka hihna ding i chih pen le i tup le ngim, i lungsim a i deih hi’n chin hilele huai toh hihna dia hon posuah tou dia kua te’n hon oppose ahi ding chih tan a diplomacy zat a ngaihdan hoih neite bangin le internet a pawng gelh sangin advice, suggestion danin personal a hon khakin hong pai zaw leh.

Masawnna di lampi i geel a diplomacy i siam leh hih moh omlou a ziak chu Madras khong Chennai a kikheng Bombay khong Mumbai a chih theih u leh chuh a hi ding mah le ahi a hilele huai hihna dia pilvang tak a i tenpih, i kimkianga unaute toh pangkhawm a a mau lam pausak theih dan hih theih chu ngai ding.

ZOL: Khenkhatin talpak gam chihbawl in hitheilou ding ngaihdan nei sim uh bang mahleh hiai tungtang pan lak na om theithei khah mipi tamzawin kipahpih dan a om in ka mu ua. Lamka a khek dia huai peka memorandum khong ki khe khinta a, lampi dal bang pentak hi in na thei?

LKP: Lamka a khek di lungtup i pu i pa ten ana genna ua hih ding mah hia, pan le ki lak ut lua in hilele.. opposition hong haat ding huai ziaka diplomacy i siam kul ding i chita. Lohchinna i neihsate bangle kipaklou hilou in kimkiangte mitdong thei ding zen a kipah khak thei hi mawk hi. Unau i tenpih khenkhatte lehlam a hahpan nuam bang om lua hi. Hilele development na ding a CM tungtawna nam teng recommend na lai, i pankhawmnate ziak khong ua hong lohching ahi. I pan khawm ziak ua, huchia hong pian khiak theih leh tua policy deuh dan zui a Lamka hong hih theihna dia bel unau tuamtuamte toh kitauna bang i bawlsiam mahmah kul ding hi.

Hiai toh kisai tuh pupa chih dandan a hih theih na dia pan lak theihna teng a lak kisawm ahi. I gensa radio vai banga le a hon honkhiak dek ua kei bang le hon sam uh ahih chu. Ke’n zenzen hiai New Lamka ah le bangmah na propose kei uh Thingkangphai e bang e kia na chi ua, unau Thahdoute hauhsakna khua mah hi, Tuibuang a bang teng na koih zezen uh ADC hia Radio station hia bang teng Tuibuang ngen na chih tel uh kei hoh le hong hoh lou ding ka hi ka lung na ahi ka chih le lawmte kipak un nui lalaih uh. Ei kipak lo leng mi dah thei ahihna ah kipahdan bang le siam ngai ahih chu. Tua dan deuh a policy siam tak a gel a Pathian kiang a thum kawm in hih le chu pupan deih a Lamka a chih chu Lamka mah ahih theih ka gingta. Huaiziak in diplomacy siam, ngaihdan hoih neite advice lak a pankhawmna poimoh hi.

A paisa a PTC in 2008 a President hih na nam heutute deihsak na a kon let bang a le consultation meeting, joint meeting khah church te toh kinei in chin a Siamsinpawlpi, YPA te huai chianga mun tuamtuam ahong kizin tou in huaite a phat tuam dan ki thei lua in chin tua toh kiton a MDC level a le consultation, mipi advice, a siamzawte advice leh ngaihdan la dinga le ki tai vialvial sawm mah ahi.

ZOL: PTC Chairman na hilai mah maw?

LKP: Hi nawn lou. PTC chuh i Constittion uh Article 20 na a khenpi III na a elected MDC, MLA, Municipal te lawi in Office Bearer Executive power len khawm thei lou ding chih ziak a ke’n June 28 a resignation ana pia ing a huai kha zan a PWC meeting a pomna hon nei un chin hilele PWC elected member ka hih na bel pai tou in executive power chuh kha khe khinta. Kei tan len dia le tua Vice pa Pa L Pumzanang PWC in ki guang in Vice dia Pa Thangdam ki guang tou khinta.

ZOL: Ahihleh tua ADC Pherzawl tungtang.. bangziak a Thanlon a om lou, ahihkeileh bang ziaka Pherzawl kichi sese ahi dia?

LKP: Hiai toh kisai Pherzawl vai leh ADC vai chuh huai a pat a i MLA, Minister te lawi toh thil khah ana khin un, kum tampi paisa hia maw. Huai toh kisai a poi chuh kisa in chin ahitak hileh Thanlon di mah hin chin. Huai chiang a hiai toh kisai a unau Hmar te toh le a agreement ana bawl ule chu om kha di heutu masaten, radio vai a oppose louh di man a amau toh le ana kigen kha uh le himai thei huai hut lai a. Huaiziak a heutu masate thil hih chuh i soisel keia, a hun lai a ngaihtuah vengveng a ana hih uh ahi dia, hilele hoihsa lou, tulai toh kituak lou a hichizaw deuh leh chih leh bawl dik tuak a om leh huai mun kima community omte toh kihou khawm a a lemtang leh ahi dawl a bawl dik ngai ding a poimoh om te chuh, study bawl khawm a seppihte toh gel touh din huai le hoih kasa.

ZOL: Ngaihdan hong om thei khat chuh tua ADC Pherzawl pen hikhin ahihleh a function mai dia, ADC dang khat Songtal hiam Mualnuam hiam ah neithei lai le. Thil hithei ahi diam, bang ngaihdan na nei a?

LKP: Huai dan le thil om thei chu hi di in, thil om theilou om kei a hilele a haksa sim diam hithei ding bang hilechu tua SDC omsa Mualnuam bang ADC bang a upgrade theihdan bang lampi a om le chu huai bang hoih zaw ding intellectual circle ah outside, inside a te advice dungzui a kal i suan khawm uh ngai mahmah ding hiai toh kisai le.

ZOL: Pherzawl pen a kigen danin for administrative convenience kichi hi, Thanlon Sub-Division sunga Songtal, Mualnuam khawng om kha hiven, huaite’n Pherzawl a va delh gige ding pen uh baihlam khollou lou ding hi. Geel khawm ngai om hilou hia maw?

LKP: Gelkhawm na dia hiai toh kisai MP te power om huai nuai a MLA bang om in chin huai nuai a tua MDC nuai a Village Authority tua ei a power khah Village Authority tung dan khawng a thil a hong hih touh i hih theih chu tam hetlou, hilele huai base a hih theih a om a nget tuah di, vial tai di a om leh i tung a MLA, MP te toh i seppihte khawng toh ki consult a bawl theih teng bawl in hih tou le hang a convenience di etna in lampi hoih di teng chuh et touh dia lawmte toh mansa gige chu kihi tou ding, huai mah sem nuam aki hi.

ZOL: Dot khak louh gennop na nei zenzen hia?

LKP:Kipah huai in hiai(MDC) toh kisai a deihsakna hichi bang kitang. MLA, MP chih khawng elected ke’n kana ngaisang himhim a ziak chu loh bei a mipi nasem, tua government in loh hon pe lai ding uh ahih chianga, huai kha mipi nasepna dia phur huai lua in, huai chi napi in a lehlam ah lah power leh bang hiam kha hong tam lou ding in chin, amendment ngai tampi hong om ding, lungkim louhna, phunna ngen gentu ding kihi ding in mipi expect kha hong sang lo ding, hilele i hih theih lah hong tam lou ding chih pen ka lungkhamna ahi sim.

Huaiziak a mipiten thumna toh deihsakna toh advice a hon piak ua seppihte toh cooperation a hong pai kei leh i nam i gam a di leh tribal cause a i septheih hong tawm ding hi. Bang hiam a MLA te thil hih theih bang a thil hawm thei ziahziah dia mipi in a koih khak zenzen ua leh hong hi khollou ding in lungkimlouhna ngen hichi zaw deuh leh chia ki phunphun ding in chin a tawpa mipi hoih zawk na di a hih a hih zoh louh a om lele kei mipi tel ching deihsak tak a hiai a phuan i hih dungzui a le a hoihna ding ahih leh kitawp dia le mansa khop a na kisep sawm ahi. Semnuam lele i sep theih lah tawm mahmah di, power lah hong niam ding in i expect lah hong tung zou lou di, huchi kawm kal lak ah lungkham huai khol kasa in hilele mipi interest a i tribal cause a poimohna a om leh huai septheih bangbang sem tou dingin bel ka kisa hi.

ZOL: ZogamOnline nana visit ngei hia?

LKP: En zel. Hilele Lamka lak a khah hichidan access fuh lou inchin. Inn a le direct a kizom lou. A chang a ana kientou zela hoih kisa in hilele Lamka lak khawng a mei lam lah regular lou, bang teng hong hih leh, huai chiang a kholai a omte khah i va et chiang a mi dim neinoi sek in ut huthut a kilut thei lou. Huai kha a problem khat ahih ziak a hiai Lamka zang lam deuh a omte lawi in chu ki visit tam thei lou ahi. Achang in kana visit a hoih kasa hiai toh kisai khah non hih touh zel ule hoih kasa.

ZOL: Chi lai le. ZogamOnline hoih zawkna ding na suggest nuam zenzen hia?

LKP: Hiai toh kisai zaw nou na thei zaw ding uh. Nou hih dan le hoih kasa a hichi bang a kithuzaktuahna i neih touh uh chuh na saina uh na gim leh na tawl mahmah di ua hilele tua dana phatuamngai taka non hih touh zel ua, suggestion idea hong paite toh ki adjust dia na omna uh khah heutu ching, a sai dia muanhuai na hihna uh ahi. Tuletu in chuh na hih dan uh lungtun huai kasa mahmah a kipahhuai kasa. Hichi zaw deuh leh chih omlou in ka thei.

ZOL: Aleh Pu Pau na hun manpha tak non zang sak a kipah huai lawtel! Na hinkhua, na political career tua na patte leh maban a hong lohcihng zel dingin ZogamOnline in kon deihsak mahmah uhi.

LKP: Kipah huai mahmah e. Ahihleh nou le hoihtakin hong lohching tou zel ua aw…

Bio-Data :
Name : Langkhanpau Guite
Father’s Name : Thangzadal Guite
Date of Birth : Sept. 4, 1977
Place of Birth : Songtal Village
Present Add. : Hebron Veng, New Lamka
Marital Status : Married
Name of Spouse : Singhoihching
No. of Children : 3 (all daughters)
Edn. Qln. : B.A. (Hons.) B.ED, M.A. (Pol.Sc.)
Occupation : Social Worker

Experiences :

Organizational:
1. President, PTC till June 2010
2. President, Siamsinpawlpi Lamka Block (1998-2000)
3. Moderator, Salem PCI ® (2003-2006)
4. G.A. Moderator, PCI ® (2004-till date)
5. Adviser, NLYC (2006-till date)

Professional:
1. Asst. Teacher, JN Model School (1996-97)
2. Asst. Teacher, St. Paul’s Inst. (1997-2000)
3. Headmaster, Rayburn High School (2000-2006)

NB: Hiai Houlimna pen Pu Langkhanpau Guite toh Telephone tungtawn a kihoupih thoh ahi a; simtute adia lemtangzaw leh nuamzaw di ngimna a transcriber tute’n hon gelhkhiak uh ahi. Laimal zatdan ah le transcriber-te zat bangbang kisen mai ahi a, Pu V Langkhanpau Guite mahmah in le lem honsakpih a, lungdam huai kisa sawnsawn hi.

Admin Note: Reproduction, in parts or whole, of this Exclusive Interview in any form is prohibited without prior permission of ZogamOnline.

 

Comments (10)Add Comment
ppguite
July 12, 2010
122.176.240.207
Votes: +0
...

Kudos ZOL Team.

Informative mahmah ei. Heutupan a nnasep masak ding a thei lou kei. Nnasep ding a haksat ding dan leng a haih kei. Suahpih/ sanggam/ unau tengteng muan ngam ding eite lakah mifel vang mahmah in teh. I neihsun uh phungvuh a hoih ding.

Telcing cih ding hia member tengi ZOL laithon ana sim ciat thei le uh a deih huai ngei. I district ai hon oh mahmahle uh a cih huai tel... i khosuahna ding un.

ksngaihte
July 13, 2010
202.138.127.158
Votes: +0
...

Sir L.K. kha ZOGAM a revolution thupitaktak pan khetu ahi-a, apatkhiak sate hoihtak a zuuntu diing leeng om ngai diing ahi.
1.Dan a kitenna thupitak 1500rs chauh seeng a pan khia.
2.Siamsinpawlpi LAMKA BLOCK nasatak hatsak thak - focus kichiantak lam makaihtu ahi.
3.Rayburn High School a student nasatak a pungsaktu leh makaihtu muan huai leh gin-omtak ahi bok.
4.PDS system poimawh daan uangtak a hon gen.. MLA a ching louh hang a, PDS zar kizou nainai nawn.MLA candidate maimai a leeng thilhoih pipi manifestoes kichiantak a neih a tangkoupih te'n MLA chingte a mitmialna uh ahihvaak sak zoh leh Minister khawng hileh kiphattuampih zolai diing in ka gingta zomah hi.Pressure Group haat peuh leh I gamsung khantou diing ahi chih hon kawkmuh tu leeng ahi.

From Log cabin a kipan ahi chileng ka khial kei diing, WHITEHOUSE tan hong tung diing kal ahi ka ngaklah gige..

Sir L.K. Congratulations! Everyone is looking forward to more and more revolutions..
Zogamonline team te'n na hihhoih petmah ua.. Sir L.K. email id khawng bang leeng hon dong kha le uchin zaw phatuam mahmah diing hiven..

mung
July 13, 2010
117.192.43.135
Votes: +1
...

Sir LK kha St Paul a ka teacher a hy a, a fel kam theih sa sim smilies/wink.gif

Huai teng banah Zogam Online Team te hih hoih mahmah u chya, hichi bang te in mi su thathou a mi hanthawn ahih manin, na pan lak na te uh thupi mahmah e.. smilies/grin.gif

whoami
July 13, 2010
164.100.41.34
Votes: +0
...

[a fel kam theih sa sim/b]

ka man ciah kei.

ZOL ten interview manpha tak tak non lui khe zel ua, hih hoih mahmah u teh.A ban a le hong om tou zel di lah a bang ngal a.......

IloveGod
July 14, 2010
164.100.1.9
Votes: +1
...

A prayer for LKP:

"Lord, lead us to temptation but show us the way out".

zokhual
July 29, 2010
124.247.205.217
Votes: +0
...

Dan a kitenna thupitak 1500rs chauh seeng a pan khia.
A nuai a seemte lak ah 'singpi dawn na'ng sum' ngeen thei group thum(3) khawng a om uh cih lampang thu tuam in koih le!!!! smilies/grin.gif

rangkachak
February 01, 2012
111.93.58.254
Votes: +0
...

MDC toh kisai ah Dan bang a 'thuneihna' bang bang nei ahi mah de aw... MDC kitungdin zoh hun sau pian pai nawnta ahihna ah

phualva
February 01, 2012
59.94.8.48
Votes: +0
...

eimah ve khatvei hon talviu lai dih uh

blisteringbarnacles
February 02, 2012
115.111.27.100
Votes: +0
...

election le hun dek nawn ta hilou a mo??

thawmte
February 02, 2012
180.151.9.27
Votes: +0
...

Khangthakte lungsim phawkpha mipi lungsim thei ahi. Hoih mahmah e.

Write comment
You must be logged in to post a comment. Please register if you do not have an account yet.

busy

Who's Online

We have 2324 guests and 24 members online
keuhthang, zenzen, Joy Ngaihte, vijb, ZUKTAL1, zoukhuak10, markham, pupuzou, zoujam, sanga laingek, kmlal, keuhkauh, lian100, hem ham, Thangbiakmuang Guite, Lyan Tombing, system32, Ngmang, marshall_, tuanghatzaw, ghauzel, kevguite,
holder