LAWMNGAIHNA:
Tate tangval a suah ciangin zi ding zonsak a kul hi. Nungak leh tangval kikhawl, kithuah in, tua panin kimeltheihna a piang hi. A masa in tatzia, hekzia, kizepzia, pauzia, nuihzia, mit-heek kituahpih khat om a, kivangngaihna a piang hi. Tua kivangngaihpihte tawh kithuahthuahin kingaihna a piang hi.
ZUTHAWL PIAKNA:
I pu, i pate in kimuh, kitheihna bek tawh thugen uh hi. Thusim, thulang a genpih ngam lawm hoih khat kinei a, 'BAWMTA' kici hi. Bawmtate in a lawmte ki-itna kip taktak a sak ciangin a lawm tangvalpa nu leh pate tungah lim takin a genpih hi. A nute, a pate in zong a numei' nu leh pate kiangah Zuthawl tawh va hawh uh a, a tapa zi ding va dotsak in, thu kho khat peuhpeuh va ngen uh a, tua pen 'ZUTHAWL PIA' kici hi. Zuthawl pen kisang thei, kinolh thei hi. A numei' nu leh pa a thukim leh zuthawl neeksak a, a thukimna a gen uh hi. A thukim kei uh leh thu tampi gen loin, zu a lupthuk uh hi.
MOPINA:
Kithukim diamna khat a om khit ciangin mopi ding hun sehin, a ni ding khaubawk khihin, a ciamteh uh hi. Mopi ding ciangin a kisam ding na khempeuh tawh kikuan pah hi. Mopite' innah thusapi in thu sungin, gatang a kai hi. Thusapa' taangin thusun siam khatpeuh in zong thu sung thei-a 'TAAMSI' kici hi. Thusun ding teng a man siang ciangin inntek lamte zong thu kisung teng a dawn kikna ding uh kikumin mun khatah tuam paikhiat uh hi. Tuate in thusapa thusun sung panin Manpi,Mankang, Angkhen, Kanman,Puman, Minman, Zaangdawh, Sasengpua, Moliah leh Mualkhup man a kipan thu kisung teng tawh kisai-in amau' thu kimna mipi mai-ah sungin, gatang kai kik uh hi. Thu kimna a om khit ciangin mo sapuak ding kigo hi. Tua sa kigo pen 'Tunsa' kici hi. Tunsa pen U-sa, Nau-sa in kihawm hi. Bawmtapa in sakha a tang hi. Mokhate in seng khat, tu khat, hei khat, puanbu khat, sathau bing khat leh khi vui khat kengsak a, tuate 'MOKEN' kici hi.
MOLIAH:
Monu deih pen ahi zongin a nute deihsak ahi zongin a lawmpa tawh a lupkhop ni matenga a kithuahpih ding nungak khat kicial a, 'MOLIAH' ahi hi.
SIALKHUP SA:
Mon pen kilei pah loin a gai ciang bekin kilei hi. A gailam a kitheih ciangin mo man dingin sial tawh va kuanin innah va kikhum a, inntekte in sa na gawhin, 'SIALKHUP SA' kici hi. Tua sa pen U-sa, Nau-sa mahin kihawm hi. Sakha pen taamsipa ahih kei leh thusapa in tang hi. Tua ni-in innteekte in neihsa, lamsa a kensaknop bangbang a kengsak hi.
INNTUANA:
Ta nih leh thum a neih khit uh ciangin inn tuamah tuankhiain, inn tuamin om a kul hi. Tua banga, tuankhia-a a tang teente, INNTUAN, kici hi. Inn a tuan ciangin a inntuan ding penin sa khat goin, a inntuanna-a inndongta ding kisehsak pah hi. Inndongta sehna-ah, sanggam, tanu, pu, thusa, sasem, nuphal, zawl cih bangin kisehsak hi. Tua a kisehte in a kigo sa, amau ta'n ding ciat uh tang pah uh hi.
TAANGHAWMNA:
Inntuan ciangin innpite' gal-aih, sa-aih leh gawh leh luup kikeng thei lo hi. Tuate a hihnop leh inntuan cilte' hanciamna tungtawnin a banbanin hih theih hi. Numei min tawh zong hih theih a, pasal min tawh zong hi thei hi. Numei min tawh a kihih baangkua honna pen 'TAANGHAWMNA' kici a, pasal min tawh a kibawl pen 'GAL-AIHNA' kici hi. Taanghawmna bawlna dingin vokpi kigo masa hi. Tua taanghawmna bawlna sungah a huh dingin nupa siangtho khat, zubel khatin kicial hi. Tua nupate in zong nupa siangtho dang cial beh thei lai hi. Nupa siangtho kici pen a kiteen ma-un kuamah tawh a genbaang lo, a pumpi-ah poina a nei lo-a kiteengte ahi hi. Tua bang nupate 'KEEKTA' kici hi. hih keektate innsungpi-ah a tuamin pheek kiphahsak a, pawi a ve'n mateng tua lai-ah kigiaksak hi. Tua nupate in tulpipa zat ding annhang leh zatuite aa kipan mipite neek ding, dawn ding teng sepsak hi. Tulpite a lian pen hi a, kektate
in zom hi.
GAL-AIHNA:
Numei min tawh taanghawmna a kizawh khit ciangin pasal min tawh gal-aihna kipan leuleu hi. Gal-aih ding a kipat ni pen 'PANSIIK NI' kici a, phiit kisatin a nitaak ciangin phiit kileem hi. Phiit la leh phiittumzia a tuamtuam kinei ciat hi. A ni nih ni-in sa kigo a, zu kine a, nitaak ciangin phiit muut kawmin khuang leh zaam tumin laam kawmin innka-ah nungak tangvalte in gal la sa-in a zanhak uh hi. Tua ni pen 'ZUPI NI' kici hi. Zupi ni zing nitum ciangin innsung tumna leh pusuahna a om kik hi. Khuangtumpa in tawngnok silhin dialpaak khima muvaanlai-kha veng leh sawnkai a tot hi. zubelte leh gai-ai sa-ai sate bek kivaaka 'LAWMVAAKNA' kici hi. Tanghawmna a bawlsate a sih ciangun puandum keng tyhei a, gal-ai ngeite sih ciangun tawngnok a keng thei pen hi. Tua nihte a sih ciangun khuangtumin gal la, sa la, sa-in kilaam thei pen hi. Tua hih manin tuate hih theihna dingin bangkua honna kithupisak hi. Bangkua hong nuamte in sa bengin khat leh khat gal mat sa mat lamah a kidem uh hi.
SAMUALSUAHNA:
Gamsa khempeuh kimualsuah kim lo-a, sa khempeuh ki-ai thei kim lo hi. A ki-ai thei sate in Sai, zangsial, cingpi, vom, ngal, saza leh sahangt6e ahi hi. Hih sanamte ki-ai thei-in zong kimualsuah thei hi. Sa a kimualsuah ciangion han la sa-in a mante min loin thau kilawn hi. Samualsuah a kizaak ciangin khuang, zaam, phiit, tuukpaak leh zuthawl tawh khawmualah kidawn a, gamkuan teng tuukpaak kitotsaka zu kitulhin laam kawmin innah kiciahpih hi.
SA-AIHNA:
Sa mante inn a tun ciangin ganpi khatin sa ki-ai hi. Sa man lo napi a ai nuam a om leh zong ki-ai thei hi. Sa man lo-a a ai nuamte in mi matsa a luhaawm khawmin ki-ai thei hi. Sa mana a aite hi ta leh man lo-a a aite hi ta leh a hamphatna uh a kikim hi. Ahi zongin a aih zah leh a mat zah tawh kizuiin zu leh sa a ngah thei uh hi. Gal man, sa man, gal-ai, sa-aite a sih uh ciangin a thah zah, a mat zah tawh kizuiin akgia, sawnkai kibawl thei bek hi. Akgia sawma kibawl ciangin sawntan sawnkai, vaphual kha, utong mei , vahu giate tawh
kibawl hi.
Sih ciangin sa mat leh sa-aihsate min zuiin dial kikhai thei bek hi. Sai mana a aih leh dialkang, cingpui mana a aih leh dialvom, sahang mana a ih leh dialsan, taangza la-a a aih leh naangpaan kikhai hi. Khatvei a aite khat bek kikhaia, nih vei thumvei a aite a aih zahzah kikhai thei hi. Tampi a khai zote minthangin kizahtak mahmah hi.
TONNA:
Vok khat pan nga dong a gawh khit ciangin a kitong thei pan hi. Hih pen gawhlup kidemna ahi hi. a tongte in sial khat panin a tungsiah a gawh zawh zahzah go thei hi. A sial gawh zawh zahzah songin a phut hi. A hih zote in a zi aih ding tawh sial a kopin go thei-a 'SIAKKOP GO' kici hi. A go thuap zote kiminthangsak mahmah hi. Sialkop a gawh khit ciangin innka lai zangah song phut thei pan hi. Tua banga innka-a song a phut ding mi a kikhaat mahmah
hi.
ZUNUNNA:
Gai-ai ahi zonginsa ai ding ahi zongin a om ciangin zu nung ding ci-in zu sa uh a, zu a nun ciangin aih khat teitei a nei uh hi. Zunun zong pasal kidemna khat mah a hi veve hi.
Hih bangin khang khatsungin pasal a kisa khat in a hih zawh leh a hih dingin i pu i pate kidemna ngeina ahi hi. Tuhunin hih pupate ngeina zatzia kibang kim lo hi. Ahih hangin mailam hun ciangin ngeina a kibangin i zat theih leh a hoih ding hi
Please login to comment or register here
Comments
RSS feed for comments to this post