India sorkar leh national media te’n AFSPA lakkhiak ahih deih ziak a 2000 apat an ngawl Irom Sharmila sang a, nekgukna doudalna a Jan Lokpal Bill deih a kiphin Anna Hazare thupi bawl zaw uh chi a phunchiakna tamtak aomlai in, Sharmila in ngaihzawng nei ahihdan The Telegraph in Seppatni in ‘Sharmila Romance’ chih thupi pansan news ah suah hi.
Telegraph in a gendan in, Sharmila tosawntu dinga pawlpi dinkhiak a om Just Peace Foundation (JPF) in, Sharmila in ngaihzawng a neih ding deihlou a, a ngaihzawngpa toh kikhensak teitei sawm chih leng gen hi. Telegraph report dik taktak ahihleh hihlouh chetna ding kitheikei mahleh, hiai report dik ahihleh, AFSPA deihlouh ziak a kum 10 sung an nelou nuakna ana neita Sharmila, Iron Lady chih hial in om mahleh, a lungtang kawm ah, mihing dangte bang a, thawmhauna nei thei, ngaihzawng nei thei, a numei pih dangte bang a, manglam leh suangtuahnate a ‘prince charming’ mu zel thei thou numei dang khat ahihdan theihsuah in aom hi.
Siamna, pilna, hatna, melhoihna ahihkei leh ‘quality’ khenkhat a midangte’ tung a om mithupite, i ngaihsut chiangin, mi vantangte bang a, lungsim put nei khollou ding ua gintakna tamtak in i nei maithei uhi. Etsakna di’n, Irom Sharmila in ngaihzawng khong a sai peih mawkmawk di’n tamtak in i lungsim uah i tuat kei hial ding uhi. Himahleh, mihing buching khat a Pathian in a siam hi ngal a it leh itlouh, lunglen hun leh lunglenlouh hun chih leng nei theilou, thawmhauna leh ngaihzawng chih khong nei theilou chih aom thei mawkmawk kei ding hi. Adiakin, Iron Lady chih hilhial in om mahleh, Sharmila kiphinna san hoihtak in sut leng, a mihinpihte, adiak a numei leh naupangte a it luat ziak a, AFSPA lakkhiak ahihma an nelou ding chih a thupukna ahi. Mi tamtak in AFSPA a hoihlouhdan i gen ua, himahleh, kum 10 an ngawl ngap kua i omua, Sharmila chihlouh? Hiai dan a ngaihtuah in bel Sharmila kichi mihing tuam deuh ahi thou mah hi.
India President lui APJ Abdul Kalam in zi nei ngeilou a, Prime Minister lui AB Vajpayee in leng nei ngeilou a, Tata group chairman Ratan Tata in leng zi nei ngeilou a, tulai a social activist minthang mahmah Anna Hazare in leng zi neilou a, amaute bang a mi thupi tamtak koppih neilou a tul aom uhi. Sharmila leng atung a min kigen diudeute bang a ngaihzawng sai nachang thei khollou hi ding gintakna lianpi om mahleh, a paita kum khat sung bang, pasal khat toh laithon ana kikhaktuah ua, Sharmila in a ngaihzawngpa apat laithon a muh tengteng ‘cardboard box’ khat a kholkhawm a, alupna gei a koih thinthen hidan in Telegraph in gen hi. Banah, Sharmila in a lungtang tengteng in a ngaihzawngpa it a, Manipur apat AFSPA lakkhiak ahih chiang a, kitenpih sawm chih natan Telegraph in gelh. Manipur Iron Lady kichi leng ‘romantic’ mahmah, ngaihzawng sai na chang ana thei ahihdan theihsuah in om hi.
‘Angle’ dang apat in en leng; nuam tal ut ziak himhim, ahihkei leh, harh ziak himhim a ngaihzawng sai hilou a, human rights toh kisai a lungtang tawng sungnung a, aveite, amah Sharmila bangbang a, ana vei mi dang khat amuhkhiak ziak a, kingaizawng kha zezen uh ahihmel leng theih ahikei hi. Pasal pen in leng Sharmila melhoih a sak ziak hiam ahihkei leh, ngaihbang a sak ziak hiam a, laithon ana khak hi di’n a gintakhuai kholkei. Himahleh, amah leng writer leh social activist khat ahihna ah, Sharmila thupi ana sa gu mahmah a, laithon a kikhaktuahtuah uhleh, a lungtang ua itna chitang hong kituh ahihmel theih ahikei hi. Alehlam a, i ngaihtuah leh bel, Sharmila leh a ngaihzawngpa, human rights toh kisai ah, a tup uh kibang di’n a gintakhuai a, Sharmila in a kiphinna tungtang a lunglelhna leh haksatna a tuah chiang a, ana tosawn thei zel, ana khamuan thei zel mi dang khat a hinkhua ah nei ahimai a, adeihsakhuai mahmah thou hi.
Alehlam ah, JPF in hiai gamdangmi pasal ana hazat mahmah pen (thudik ahihleh), thil om thei mah ahi. Sharmila’ AFSPA movement a minhoih mahmahlai a, ‘romance’ thu toh kisai a, ahong minsiat ding uh lau ahi maithei. Himahleh, lungsim piching deuh leh, Sharmila theisiam kawm in ngaihtuah leng bel, Sharmila in a thil tup a chihtak nakleh, pasal khat toh a kingaihzawng ziakun a ‘movement’ a tawpsan tuan di’n a gintakhuaikei hi. Aung San Suu Kyi in pasal a neih nung in, Burma leh a gam mit a it ziakin, a pasal toh omkhawmlouh a tel zaw hi. Khumbichilh ahih sung in, Burma pawtsan theihna ding hun tamveipi nei mahleh, a kik nawn theihlouh ding a lau ziakin, Burma pawtsan nuamlou in, khumbichilh a om a, a pasal toh kikhen ana tel zaw hi. Himahleh, kikhen (divorce) bel ahi tuankei uh.
TUNI THUPIL: Itna a lungduai a, a migi hi. Itna in a haza kei. Itna a kisial kei a, a kisathei kei hi-I Corinth 13:4
