YOU ARE HERE Home / News / Manipur Express / MANIPUR EXPRESS | SEPTEMBER 28, 2010

MANIPUR EXPRESS | SEPTEMBER 28, 2010

PDFPrintEmail

Maoists ambush ah CCpur mi khat sikha
Lamka, Sept 27: Zanhal in West Bengal state sung ah Maoists helpawlte security force te naktakin kikaptuah ua, huai ah CCpur district mi CRPF a sem Stephen Dangmei leh CRPF a sem mah state dang mi khat in sihna tuak uhi.  Siluang ahihleh Manipur puaktung ahihkhit nung in zahna liantak tawh zan nitak in vui in om hi. West Midnapore Superintendent of Police Manoj Verma in agendanin, West Bengal state sung a West Midnapore district a gammang lian mahmah Bandarbani forest (Binpur) ah Maoists te om uh chih thu zak in Central Reserve Police Force (CRPF) leh state police nuai a force unit tuamtuam om te’n zanhal zingkal in va delh ua, zingkal dak 5 vel in kikaptuahna kipan a, huai ah CRPF jawan nih leh Maoists cadre 1 si chi hi. Verma in agenbehna ah, security force te’n galvan leh thautang tamtak mukhia ua, tu in gammang dapkolh in om lai chi hi. Maoists te ahihleh, Purulia, West Midnapore leh Bankura lak ah gamtang zom lai uh hidanin gen uhi. Maoists te’n security force te ana lamtan in kap (ambush) ua, huai ah 184 Bn CRPF B-Coy asemlel Tangval Stephen Dangmei (26) s/o Thawanbipou Dangmei of Sadu Khoiroi village, CCpur sikha a, zan in aluang Tulihal Airport, Imphal hongtung a, 32BN CRPF (Loktak Project) a Assistant Commandant SS Haokip makaihin va dawn ua, security te’n a khawtan uh va kha uhi. Zan nitak in zahna liantak tawh apianna mun SaduKhoiroi village ah vui in om chih thu kiza hi.

DC office ah SGSY training om
Lamka, Sept-27: Dist Rural Development Agency (DRDA)/CCpur saina in DC office a BRGF Resource Centre ah tuni  apan “ToT - I Course on Planning & Implementation of SGSY” training om a, huai ah DC/CCpur sangngamnu Ms. L. Pricilla, Head training Hand in Hand, Tamil Nadu in sinsak hi. Huai training ah CCpur dist sung a Self Help Group tamtak tel uh a, Sept 28, 2010 tan sunzom ding uhi.

Office-te’n ngeina bangin nasem
Lamka, Sept-27: COPTAM pawlin Manipur singtanggam a govt office, govt gari leh govt programme & activies teng boycott/ban a bawl uh Power Minister Phungzathang Tonsing tawh a kihouna uah Minister in COPTAM thil phutte akisaipih thuneite tawh genkhawm in panla dia a chiam ziakin COPTAM-te’n Sept 26-29,2010 sung khawlsak (suspend) uhi. Huaiziakin tuni’n govt office tuamtuam ah ngeina banga office kai in nasem uhi.

Medical test ah mi 77 absent
Lamka, Sept-27: CCpur district ading Village Defence Force(VDF) lakna ding in  Sept 14 apan zingsang  dak 8.00 zelin  Hq Veng a om 1st IRB HQ a M.I. ah medical examination om a, Sept 28, 2010 in  Chest No. 0429-0585 te leh Sept 29, 2010 in Chest. No. 0588-0747 te’n medical examination neiding uhi. Medical examination ah tuni tan in mi 77 absent uh a, huaiteng khatvei chance piak lai hiding uh a, ani ding tunung a bikhiah hiding chi’n  Police thusuak kiza hi.

CJM in Rs 500 chiat liausak
Lamka, Sept-27: Police te’n Sept 24, 2010 in Tuibuong area leh Police Station kikal ah phalna beia Gas Cylinder leh Petrol zuakte check bawl in mi 6 a matkhiakte uh azing (Sept 25, 2010) nitaklam in Imphal a Chief Judicial Magistrate (CJM) ma ah dingsak (produced) uh a, CJM in huai  mi 6 te mawhpaihna in Rs. 500/- chiat liausak chi’n Police apan kiza hi.

Commander, 27-Sector A/R in hong
Lamka, Sept-27: Donbosco Hr Sec School ah tuni’n Annual Sports Day zang uh a, Brig. Surendra Mehta, Commander, 27-Sector/Assam Rifles in Chief Guest a pang in hong hi. Aman a thugenna ah sports kidemna ah student-te thanuam taka telchiat ding in hasuan a, kimawlna (sports) kichi taksa soizoina hoihtak ahih banah damtheihna adia leng poimawh hi’n gen a, huaikia hilouin in kidemna hoih hong sinsak banah taksa mihing hihna bawlhoihtu khat leng ahihdan gen  hi. Huai Sports Day ah student-te’n nuamsatakin kimawl uh a, a et leng nuam mahmah chihthu om hi.

MyMobile magazine sub-editor si
Lamka, Sept 27: India a technology magazine minthang mahmah pawl MyMobile Magazine a Sub-Editor lenlel Stephen Songchinmuan Tunglut (29) s/o Upa T Thianzakham of Delhi zan nitak dak 8 velin Max Super Speciality Hospital, Saket, New Delhi ah gilpi vang (perforated peritonitis septicemia) ziakin si hi. Amah, Lalpuithluai Foundation School, Bungmual, Savio English School, Imphal; St. Giri Public School, New Delhi leh Hope Hall Foundation School, New Delhi te ah ana kai in, CBSE nuai ah Class XII a zawh in Delhi a Guru Gobind Singh Polytechnic apan Diploma in Engineering (Electronics & Telecommunications) sangtakin zou hi. Tua nung in campus placement tungtawn in Live Media ah sempan a, magazine minthang taktak PC Ques leh Indian PC Magazine te ah a sep nung in MyMobile magazine zom in Sub Editor hihna len hi. SSPP GHQ, Lamka in amah sunna in SSPP Complex, Bungmual ah SSPP puanlap a kimkhat in khai (half mast) ua, SSPP Hqtrs, Aizawl; SSPP Imphal Block; Khalvontawi (Thangkhal Students), Delhi; Gangte Welfare Association (Youth Wing), Delhi; UK Zomi leh pawl tuamtuam in suunthu puang uhi. Tunitak lam dak 4;30 in Dwarka Christian Cemetery, Delhi ah EBC intekna in vui in om hi

Kiten hunding suan zekai uh
Lamka, Sept 27: D Lambiaklal s/o D Kapchhung of College Veng, New Lamka leh Lalbiakhluni d/o Lalthanmawia of Jamkung Colony, Jion Street te tuni (Sept 28, 2010) zinglam dak 10:30 in EBC Hebron Biakinn, New Lamka ah kiteng ding uh chih himahleh, vengsung ah lusunna om ziakin, tuni mah nitaklam dak 1:30 in kitenna program neih hiding chih thu kiza hi.

Block level Folk Cultural Festival
Nehru Yuva Kendra (NYK)/CCpur saina in Sept  30, 2010 zinglam apan in Khumujamba Meitei Leikai ah “Block Level Folk Cultural Festival”  om ding hi'n thutut kingah hi.

Seniority list ngaihven ngai
Education Deptt a Graduate Teacher-te’  seniority buaipih lel hi a, akisaipihte’n ZEO muhpih ngai ding chihthu om hi. Graduate teacher-te’n profoma fill-up ngai hi’n kigen hi.

Inn-mun ah vuina program om
Lamka, Sept-27: 5-Assam Regt apang Gouthiansiam (27) s/o Nenglam of New Lamka Zion Veng tulel a a omna  Hyderabad apan suty la in Sept 24, 2010 a innlam zuan a Train a hongpai lai  Hyderabad apan gamlalou ah  kia in si a, luang ahihleh kisegawp hi’n kigen hi. A innkuante  2 in aluang vuina a teldin tuni’n  Hyderabad zuan uh a, New Lamka Zion Veng ah tuni in saptuam’ inntekna in vuina program zang uhi.

CJM court in bail in police 9 khah
Imphal, Sept-27: Khwairamband bazar ah July 23, 2009 a thiltung tawh kisai in Chief Judicial Magistrate (CJM)/Imphal West court in Inspector 2 telin Police personnel 9 tuni’n bail in khahkhia hi.  July 23, 2009 in Khwairamband bazar ah PLA tel-lui pasal khat banah nupi bazar kailai kaplup tungtang a thil omdan CBI in a suizui nung un huailai a Imphal City Police Station a OC Inspector Y. Munal leh huai hunlaia Imphal West Commando bazar Unit a OC Inspector H. Debendra telin police personnel 9 kigolh hi a suikhia in amaute tung ah CBI in Sept 9, 2010 in CJM Imphal West ah charge sheet pia uhi. Court  in Police personnel 9te tuni tana matkhiak dia  thupiak a bawl ziakin huai mi 9te zanhal in Court ah kipia uh a, bail  ngetna leng pia uhi. CJM Imphal West Court in tuni’n Inspector Y. Munal tungah personal security bond Rs. 20,000 bikhiahkhum in bail phalsak a, Inspector H. Debendra telin police personnel 8te tungah security bond Rs. 50,000 chiat bikhiahsak in bail phalsak hi. Hileleng Police personnel 9te’n court phalna tellou in Manipur pawlam a zinkhe theilou ding a gak hi uhi. CJM Imphal West BK Sharma in case pen Dist & Session Judge,Imphal East ah pekhia a, police personnel 9te Sept 28, 2010 in Dist & Session Judge, Imphal East court a ki-report dingin thupia hi.

SoO a JMG meeting om ding
Imphal, Sept-27: UPF leh KNO tawh Suspension of Operation (SoO) kilemna bawl India govt leh Manipur govt a Joint Monitoring Group (JMG) pawlin Sept 29,2010 in New Delhi ah kihouna nei ding uh chihthu om hi. Huai ah Union Ministry of Home Affaris, Manipur state govt banah SoO atel UPF leh KNO apan palai tel ding uh a, SoO hun behlap ding tungtang genkhawm ding uh hi’n kigen hi. UPF leh KNO in Aug 21, 2008 in govt tawh SoO kilemna bawl uh a, huai SoO tawh kisai JMG meeting nanung  Aug 20, 2010 in ni 45 sunglel ahun behlap in om hi. Hileleng huai hunsung in UPF leh KNO lamin cadre-te omna ding designated Camp hunkhop hongkhia uh a, maban ah  kihouna (political talk) a om baih lam-et ahih banah SoO hun leng kum 1 tan  behlap gintak-huai hi’n kigen hi.

Border trade ah item 22 apan 40 hiding
Imphal, Sept-27: ASEAN gam tuamtuam 7 apan Ambassador te’n Sept 19-21, 2010 sung Manipur hongphak sung un Moreh a Indo-Myanmar Border Trade Centre leng vapha uh a, lungtunhuai mahmah hi’n gen uhi. Huai dungzui in Moreh tungtawn a India leh Myanmar sumdawntuahna a  item  22 tan lel hithei leng 40 tan hithei ding hi’n thutut kingah hi. Item 22 te bel 1) Mustard/Rape seed, 2) Pulses and Beans, 3) Fresh vegetables, 4) Fruits, 5) Garlic, 6) Onion, 7) Chillies, 8) Spices (excluding Nut Meg, Mace, Cloves, Cassia & Cinnamen, 9) Bamboo, 10) Tobacco, 11) Monir Forest Products (excluding teak), 12) Betel Nuts and leaves 13) Food items for local consumption, 14) Tomato, 15) Roasted sun-flower seeds, 16) Red Broom, 17) Sesame, 18) Resin, 19) Coriander seeds, 20) Soyabean 21) Katha and 22) Ginger hi uhi.

Imphal-Jiribam lampi siatna om
Imphal, Sept-27: Imphal-Jiribam lamlian (National Highway No. 53) a Nungba kiang ah lamlian nasatak siatna om ziakin Jiribam apan Imphal zuan Gari tamtak paisuak theilou in tang (stranded) a, tuni’n Transporter & Drivers Council pawlin lamlian kisia bawlna dinga zat ding Gari 40 in suang pawkam in sawlkhia uh a, huainung zekin JCB 3 leng lamlian bawlna dinga zat dingin kuankhia chihthu om hi.

MU ah Convocation 12 veina
Imphal, Sept-27: Manipur University a Convocation 12veina hongtung ding Oct 13,2010 in om ding hi. Huai Convocation ah kum 2009 a BA/B.Sc course, MA/M.Sc/M.Com/MCA/MLi Sc, MBA, MBBS,MS/MD, B.Ed, LL.B.& LLM, Ph.D., BE,M.Ed leh M.Phil. examna a degree-te piakkhiak hiding hi.Convocation hun ah degree lakna a tel ding student-te’n University a Cash Counter ah Rs. 20 pia in application form laktheih ding a,huai fill-up khit in a zekaipen in Oct 1,2010 tan in piak (submit) theih ding hi.

Hand grenade 5 toh mankhawm
Imphal, Sept 27: Imphal East Police commando leh 28th AR combine force te’n tuni zinglam dak 8:30 vel in Kongpal Iranpham Thongkong ah KCP (MC-Lamyanba) pawl atel H Bonao @ Boi singh (25) s/o (late) H Binoy singh of Moirang Khoiru leikai (tulel a Uripoik Sonbon Thingel a om) mankhi aua, amah apan in chinese made hand grenade 3 leh detonator 3 mukhia uhi. Amah kipuanna apanin KCP (MC) cadre mah numei Tekchom (N) Mutum @Iran Mala Devi (35) w/o M Shushil of Khongjom Taibung Leikai a tenna inn ah va man uhi. Amah apan in chinese made handgrenade 2 leh detonator 2 mukhia uhi. Boi Singh leh Mala Devi in ahihleh, grenade te kepna leh puak velvelna ding in tulai a kithang mahmah, electric lamp (naungek milem a kibawl table lamp) te zang ua, table lamp khat ah grenade khat koih geihgeih uh chi uhi. Thitung tawh kisai tunitaklam in Addl SP/Imphal East (L&O) M Ranjan in press te kiang ah genna nei a, huai kawmkawm in, Manipur ah helpawl tuamtuamte’n galvan a puaksek dan uh chi tuamtuam om ahihman in mipi kuapeuh pilvang ding in ngen hi.

Combined team in KCP (MC) 3 mankhia
Imphal, Sept-27: Red Shield Division nuai a 4/8 Gorkha Rifles leh Bishnupur Police kigawm combined team in zan in search operation a bawlna uah KCP (MC) Lamyanba Khuman faction adia kipei (overground worker) 3 mankhia uhi. PIB (Defence Wing) thusuak dungzui in huai mi 3te bel N. Ibemcha Devi (29) w/o (late) Samananda of Thanga Salam (Bishnupur district), Anita Devi (35) w/o Krishna Kumar, of  Bishnupur Ward No 4 leh  K. Dharmendra Singh (38) s/o Birbabu Singh of Ningthoukhong ward No 13 hi uh a, combined teamte’n huai mi 3te akipan in  demand letter 8  mobile phone 1 mukhia uhi. Huai mi 3te Bishnupur Police Station ah piakkhiak hi uh chihthu om hi.

PLA 1 leh KYKL 1 man uh
Imphal, Sept 27: Thoubal Police commando te’n zan nitaklam dak 6:30 velding in Wabagai lamkhai bazar kimlak ah frisking nei ua, huai ah PLA member Th Debendro (43) s/o Th Babu Chaoba of Keirak Leirak Achoubi mankhia uhi. Tuanung dak 8:30 in Thoubal Police commando te mah in KYKL member N. Ingoucha @ Soken (32) s/o T Tomba of Wangjing S K leikai man uhi.

Artile

LOOK EAST POLICY

LAIFATEN KAN TANGKAIPUI THEIHNA TURA LO INBUATSAIH DAN TUR

Rbt. Dr. Jangkhongam Doungel

Continuation

Tin, December 3-4, 2009 a Guwahati a training a buatsaih leh ah pawh khan LADC a tel leh thei lo a ni. Officer te hmasawnna tur a nih phawt chuan TA/DA a pawisa senral hi a ui loh tawp tur a ni tih hi a hriat a ngai a ni. Chuvangin officer leh lehkhathiam te pawhin kan hmabak a thilthleng tur te hria a kan in zir peih a, hman tlak ni tura kan inbuatsaih angai. Skilled labour te pawhin thiam leh zual a thawh angai a, tin, unskilled labour te pawhin skilled labour ni thei tur a certificate nei tur a hmalak a ngai a ni. Tan lak nachang hre lova, kan awm dan ngai reng a kan la awm chhunzawm zel a nih chuan inchim ral bak hi hmabak engmah kan nei dawn lo a ni tih kan hriat a tha.

4.3. Zirna tha angai : Zirnahian sikul, college, university leh professional institution (thiambik inzirtirna) hmun a thiamna inzirtirna te hi a kawk deuh ber a. Tin, zirna in a tum ber chu zirlaite mihring puitling (Complete person) a siam chhuah a ni. Mihring hi a qualification mil zel a hman tangkai theih tur a chherchhuah hi zirna tha hlutna chu a ni. Liberalisation leh globalisation avangin khawvel ram hrang hrang te hi a intlawhpawh vek thei ta a. Tin, tun hma a lo inpawh vak lo ram te pawh an insumdawn tawn ta a. Chubakah, science leh technology a than chak em avangin khawvel ram hrang hrang an intlawhpawh zung zung thei a. Tin, chawp chilh in thil thleng te pawh a hriat zung zung theih nghal a. Khawvel hi a zim tawh hle a ni. Chuvangin MNC te pawh India ah lo lut in, India company te pawh ramdangah an chhuak a, hei hian thalai lehkhathiam tam tak hnathawh tur a hmuh tir dawn a ni. Chutiang bawk chuan ramdang a chhuak thei tur leh MNC ah te hna hmu thei turin zirna tha kan neih a, kan qualification ang a hman tangkai theih kan nih a ngai. District Council leh state sorkar in hna min pek theih vek tawh loh avangin, thalai lehkhathiam te hian pawn lam a hna thawk thei khawp leh rintlak ni tura tan kan khawh a ngai. Zirna tha kaltlang lovin mihring hmantlak a siam chhuah theih lova, tin, mihring hmantlak loh chu political appointment ang deuh in MNC leh Public Corporation ho ah hian a thunluh theih loh. Chuvangin hlawk tur pah in zirna tha hi a bul a ni tih hria in kan inbuatsaih uluk a ngai bawk. Chuvangin sikul (Sorkar leh Private) a zirna kan kalpui dan te pawh hian zirna tha a pechhuak in mi hmantlak a chherchhuak thei em? tih te pawh kan chik angai a ni. General line pangai a Arts leh Science ringawt ni lovin , specialised deuh leh job oriented course deuh, Law, Engineering, Medical, I.T, Commerce, Management, Fashion Designing leh Technical emaw specialised dang te pawh hi inzirtir a, zirtur a inkawhhmuh a ngai. Amaherawhchu, a zirtu tuina leh a thiam zawng nilo, a that avang a lak luih tir hram hram hi tih loh hram a tha.

4.4. Tourism tih changtlun a ngai : Asia chim chhak (South East Asia) te nen inkalpawhna tha tak khawmual kalkawng leh lawng kaltlang a neih tur hian tourism kawng a hawng dawn a. Hei hian a ram leilung fate sum hnar tha tak a siamsak dawn a ni. Tin, ram leilung, boruak leh tlangram awmdan te hian, ramdang mite a hip thei dawn a, chuvang chuan tourist (zin veivak mite) hip theih na tura hmalak a, inbuatsaih tan pawh a hun tawh khawp mai. Tourist tih chang tlun hian hian mipuite leh ram sum leh pai dinhmun a tih that theih dawn avangin, NER Vision 2020, ti a mithiam rualin kum 2020 a India hmarchhak dinhmun tur an thlir lawkna leh sorkar hmalakna turah pawh tourism tih changtlun hian sawi a hlawh ber a ni. Chuvangin LEP hlawkpui tura tourism a inbuatsaih lawk kha NER Vision 2020 ah thailan a ni ve tlat a ni13. Hmalakna tur atan Phawngpui tlang chei that leh tourist lodge tha deuh sak te, milu puk en theih tura siam te, Tialpari puk cheithat te, wild life sunctuary kan neih te tih changtlun leh historical monuments pawimawh dangte siam that a vawn nun te hian mi a hip thei dawn a. Chubakah, Kolodyne HEP II hi tha taka an zawh theih a tihhlawhtlin a nih chuan zin veivak te hip na tha tak a la ni dawn bawk a ni. Tourism tih changtlun na turah hian District Council in sum an neih tam vak loh avangin duhthusam angin hma a la thei dawn lova. Amaherawhchu , Sixth Schedule in power a pekchin leh a fund neihte a nihna tur dik taka a hmang a nih chuan, hna engemaw chen chu a thawk theih dawn  a ni. Tin, a tih theih piah lamah state sorkar leh sorkar laipui  te ti tura a nawr chak viau chuan awmzia a nei ngei dawn a ni. Sorkar laipui nawr chak thei tur chuan mumal takin project a siam anga, project tha tak a duan thehluh a nih chuan tourism develop na tur atan sorkar laipui in hma a la em em ang. A chhan chu NER Vision 2020 ah pawh a lang tlat a ni. Sorkar in tourist lodge leh cuicuit te a tih changtlun a din belh bak ah, mipuite pawh hian hotel business leh standard hotel (Five Star leh changkang tak tak) hawng a, sumdawng thei tura rilru neih angai. Hetiang ti tur hian pawisa chauh a pawimawh lova, chinchang hria, hotel management thiam leh a zir mi, MBA zo leh tourism course a degree la te an pawimawh dawn a. Chuvang in he lam pang hawi deuh zir tura kan thalaite pawh hi kawng kan kawh hmuh a ngai a ni. Tin, mi pakhat/pahnih chauhvin an tlin dawn lo a nih pawhin, mi tamtak intelkhawmin Self Help Group (SHG) emaw Joint Stock Company ang deuh pawh din a, a tih dan kawng dap mai tur a ni. Tourism a hlawkna hi a ram miten tel thei turin tun hi inbuatsaih hun a ni tawh a. Inbuatsaih nachang kan hre lo a nih erawh chuan pawnlam miten min lo luh khung ang a, hlakna zawng zawng an hui vek ang a, local mite chu hotel boy/hotel girl/waiter a chhawr tur lek an lo ni mai dawn a ni. Chuvangchuan, LEP hi tourism hmang tangkai in hlawkpui ngei i tum ang u.

4.5. Decentralised Administration awmze nei deuhva kal pui : District Council hi India danpui a Sixth Schedule a Article 244(2) leh 275(1) ah a lang a. tin decentralised administration (thuneihna semzai a, a bulthut atang a thuneihna pek) theihna turin, Sixth Schedule paragraph (e) leh (f) naah Village Council leh town committee dan siam a din theih dan tur te a in ziak. Paragraph 3(e) tlawhchhan hial PLRC Village Council dan siam ni tawh in, kum 1956 atang khan Village Council din leh inthlanna te neih tan a lo ni tawh a. Town committee din theihna dan erawh chu kum 1974 khan siam chauh niin, tun thleng hian mumal taka town committe chu din a la ni chuang lova14.

Editorial

Bangziak a bank leh company-te hamphatpih theilou i hia?

Lamka khawpi sung ah i economy dinmun utawh et in a zawng leh hau kal kigamla mahmah a, a haute’ hauhna thupi mahmah pawl tamding hi. Ahihziakin, sum le pai neihlouh ziak mah in sepna leh nekzonna ding dang mi tuanlou in tamtak te’n niteng kilawh tawm in nna sem maimah ua, ki en taktak ni chi le hang, education lam a graduate khedap bawl, sammet, auto hek, rickshaw hek leh a dangdang tampi  om ding in uphuai hi. A haute mah bank leh company tuamtuam ah chethei chih ding hia, ahihkei leh a kiseelna di maimai ua bank loan khawng la maimai sek uhia chih theih ahikei.

Ahitak in mizawng leh gentheite mah in khawsakna tunding na ding in bank leh company te mihausate’ sang mah in i poimawh zaw tham uhi. Mi hausate’n bank deposit tampi pi ahihkei leh balance hoihtaktak a neih ziak ua loan leh adangdang ah hamphatna ngahsek uh ahih mel i theikei. Bangteng hileh, a zawng ahau, athau-agawng khentuam omlou in kuapeuh in bank leh company te hamphatpih thei le hang i chi mahmah hi. Bank leh Company tuamtuam om te zatdan mahmah leng i ki sin uh kiphamawh a, a biktak in khawsak haksa lehkha siam sinlai naupangte ading in educational loan ngah theih ding dan bang enle hang nulepa haksatna tamtak dawn zangkhai ding in gintak huai hi. Mihing kichi himhim a diktat te pahtak in om ua, adiktatloute kuamah in ngailou a, a koikoi ah val thei mawk uh hi’n kilang hi.

Lamka context ah genle  hang, bank lun mahmah SBI leh UBI i nei a, huai ah mipite hamphat pih theih ding bangbang facility om hiam chih te etzui tuak mahmah hi. Huchi kawmkal ah, amau mah in leng mipite adia hamphatna om thei te mipite theihdia ahon pulak zel uh deih huai mahmah hi. Bank chauh lou leng Life Insurace Company branch khat i nei ua, huai ah gari leh  i life chauh uh va insure idiam chih bang leng ngaihtuah tham ching ding hi. Aziak ahihleh, vaigam khawng ah mi tamtak te’n a inn alou uh insure ua, tua ban ah, a gante nasan uh va insure in sih le man a tuah chiang un sum tampipi kaikhe sek uhi. Eilawi in policy khat le nih i theihte hun isa kha sek ua, mipil te’n bang chichi hiam in a sum le sum peituah in hauhsak lawh thei hilhel mawk uhi. Huai pen i bengvak zawhlouh ziak leng hikha mawh lou ding hi. Tuaban ah, Bank tuamuam leh Insurance company tamtak te’n leng loan a pethei tham ding uh chih theihsa ahi.

Huaikawm kal ah, loan la te adia pilvan nang tamtak om a, bank loan kichi himhim ditkik ngai a, a dit ding lam ngaihsak loute bel bank te’n black list geihgeih uhi. I diktat a, i muanhuai a, i loan lakte i dit kik ngeingei leh bank in sum hau mahmah ahihziak in, baihlam tak in iki tunding theihna ding hon pe mahmah ding uhi. Tuma lam deuh in veng tuamtuam ah self help group tamtak dinsuah in om a, bank a loan ngah self help group diktat te tung ah bank in loan na deihlai uhia chi’n kan mai uhi. A khente taget lah bank ah loan tuamtuam la, a ditkik hun a mang vengveng, siik siik ngai chih khawng leng om veve hi. Mi tamtak in bank a loan lak kichi ditkik lam ding mawngmawng ngaihsak lou ua, huai ziak mah in bank a loan lak haksa sak zouhial uh hi’n kigen tam mahmah hi. SBI bang in term loan kichi hoihtak nei in, India khua le tui hihna nei, siamsinte ading in pekhe sek uhi.

India gamsung koimun peuh leh gamdang tanpha a lehkha sin ut te ading in tuabang loan ngah theih gige a, Graduation courses/ Post graduation courses/ Professional courses leh UGC/Government/AICTE in approved institution a lehkha sin ut te ading in ngaihven tuak mahmah hi. Tua bang loan i ngah in chu, college/school/hostel. Examination/Library/Laboratory fees /laibu man/ uniform leh a tuamtuam bank in hon hihsak ding chih na hi a, nule pa sawk buai vetlou a, sepna i neihchiang a ginom tak a i dit kik ding ahi.

Hichibang a hamphatna om te tamtak i chanta a, mimal adingin kivel tuak khat hiding in up huai hi.  Mite’n lehkha sinna ding leh a poimawh bang a sum zat ding in bank leh company tuamtuam apan sum tamtak tak alakkhiak theih ua leh eilawi in lakkhiak theih louh chih mawk pen ei lam ah kivelna ding om kha mawhlou ding hi. Ui in leng anekna thei a, himahleh, eilawi in bel i nekna theilou a i om ziak a, bank leh company tuamtuam apan hamphatna i ngahding te tangtaklou (deserve lou) i zaw diam chih bang ngaihsut tham ching hi.

Comments (0)Add Comment
Write comment
You must be logged in to post a comment. Please register if you do not have an account yet.

busy

Who's Online

We have 1621 guests and 12 members online
thang, system32, lammin, phunchiak, ghauzel, zwanmwat, Mtunglut, Lian ngaihte, chhurbuur, matei, tcngaihte,
holder