Dakkal 24 sung General Strike puang
Lamka, Sept-30: All Manipur DPC Successful Candidates of Primary Teachers/ HMT/ AGT 2006, Education (S) pawl in govt in offer form tunitan a piaklouh lungkimlouh lahna in tuni (Sept 30, 2010) zankim akipan Oct 1, 2010 zankim tan dakkal 24 sung General Strike puang uhi. General strike in CCpur dist ah Tedim Road line Transport (Imphal- Lamka a taituah Bus-te) kia uap ding hi’n thusuak kingah hi. DPC a lawhching candidate-te’ thilphut Govt in felsak kin kei leh maban ah khauhsema kiphin sawm uhi. General Strike sunga buaina om khak ding venna in Kangvai area, Tuibuong area, Light House Lane, Chiengkawnpang leh Hospital area ah Police duty ding uh a, Police station ah striking reserve-te om in Anti Riot Team te SP office ah om ding uh a, a poimawhna mun delhthei dia kigingsa in om ding uh hi’n kigen hi.
SBI te’n Staff Seminar nei
Lamka, Sept 30: State Bank of India (SBI)/ CCpur Branch te’n tuni sun apan dakkal 6 sung Staff Seminar nei uh a, huai ah Thiankholian Guite, Manager in bank tawh kisai thil tuamtuam computer tawh pangkawm in sinsak a, Half Yearly Closing of Bank A/C leng zang manlou khop in buai uh hi’n kigen hi.
Gospel Centenary Conference
Lamka, Sept-30: ECCI numei pawlte’n zan nitak apan Chiengkonpang a Evangelical Synod Church ah Gospel Centenary Conference nei uh a, Upa LS Gangte, BOT Chairman, ECCI in Conference hong hi. Huai ah Mrs. Chiinkholhing, ECA; Miss Liankhoman, Dorcas Co-ordinator, EBC; Ms Thangrokhum, EAC; Miss Kimkhonei, Chairperson, ECWF leh Miss Chiinbawi, ESC te’n thugen uh a, tunitak in Rev T. Janghlun, Executive Director, ECA in Conference khak hi.
Lanva lui ah tuilian
Lamka, Sept-30: Tuni nitaklam in Lamka khawpi leh a sehvel ah vuah tamtak zu a, huaiziak in Lanva lui ah tuilian a, hileleng inn leh lou bel hihsiat neilou hi’n kigen hi. Tuni a Lanva-lui tuilian tukum sung adia tui tam leh tuilet nasatpen hun hilai hi’n kigen hi. Vuahzuk hunsung in Hmar Veng a Oil Pump leh Dist Transport office kikal Tedim Road ah tui tam mahmah in lampi lai ah hawktui luangdim a, gari a taituah leh khe a paite’n haksatna tuak uhi.
UZO Block President in flag off bawl
Lamka, Sept 30: Zoumunnuam khaw-mite leh Village authority in veng tuamtuam banah bazar phakna ding in public transportation nei lou uh ahihdan gen kawm in Bungmual-Dorcas Road Diesel Auto Service Association (BUDDASA) te kiang ah a line uh susau a Zoumunnuam tan pha ding in ngen ua, BUDDASA in pomsak in, transport department apan inleng phalna (permit) ngahta uhi. Tua tawh kiton in tu nitaklam dak 3 in Zoumunnuam khua ah United Zoumi Organisation (UZO) Lamka Block a President Lamchinhau in auto service ding 22 te khahkhiakna (flagged off) nei a, huai hun ah UZO L/B Secy (Orgn) M Khuplianpau, Finance Secy Nengsuanthang leh UZO lamkai tuamtuam banah Zoumunnuam Hausa Pauchinkhup, Village Authority member te leh khawsung mipi tamtak kihel uhi. UZO makaite’n agenna uah, vengsung poimawh mahmah hiai auto service te kuaman hih buailou ding leh kithuahpihna pe chiat zaw ding in ngetna leh theihsakna bawl zui ngal uhi. Village Authority advisor banah UZO L/B volunteer commander James K Zou in Oct 1, 2010 apan service pan ding auto pute’ ading in thumsakna nei hi. BUDDASA in tunitan in auto service banah mipi ading in thil phatuam (lampi bawl/vuk) leh adangdang tamtak semkheta ua, disclipine neitak a a om ban uah driver’s uniform neichiat in, Manipur state a uniform nei masapen leng hiding un gintakthu kigen hi.
Police driver din 33 in join thak
Lamka, Sept-30: Manipur Police deptt a Constable Driver/Despatch Rider lawhching mi 1447 in a join theihna ding uh Sept 23, 2010 a order suak dungzui in CCpur dist a posting ding mi 33 in tuni’n SP/CCpur office ah joining report pia uhi. District tuamtuam a posting ding zah Constable Driver/Despatch Rider bel Bishnupur dist ah 89, CCpur dist ah 33, Chandel dist ah 35, Imphal East ah 145, Imphal West ah 177, Thoubal dist ah 113, Senapati dist ah 55, Tamenglong dist ah 34 leh Ukhrul Dist ah 50 hi uh a, adangte’n Manipur Rifles/IRB ah join uhi.
Human Rights Awareness program
Lamka, Sept-30: Rural Women Development Society (RWDS) te’n Sielmat a amau office ah tuni zinglam dak 11:00 apan in “One Day Awareness Program on Human Rights” nei uh a, Dr James Ruolngul in sinsak hi. Huai ah RWDS Project tuamtuam apan member tamtak tel uhi.
Block Level Folk Cultural Festival
Lamka, Sept-30: Nehru Yuva Kendra (NYK)/CCpur leh CCpur Meitei Leikai Women Welfare Organisation pangkhawm in tuni sun in Khumujamba Meitei Leikai ah “One Day Block Level Folk Cultural Festival” om hi. Huai ah Chief Guest in M. Ibo Singh pang a, Functional President in Kh. Mukhubi Devi, ex-President CCpur Meitei Leikai Women Welfare Organisation pang hi. Huai Cultural festival ah cultural troupe tuamtuam tel uhi.
Bike accident in liam
Lamka, Sept-30: Manglalthuom (26) s/o (late) Soitinkai of Tuiningkhal tuni zinglam dak 11:30 vel in Hmar Veng ah bike in accident a, a lu liam in Dist Hospital ah admit in om hi.
PM in Minister 2 kimuhpih: Hindu-te kipak, Muslim-te khasia
Allahabad high court in Ayodhya gam buai seh 3 in hawm
Lucknow, Sept 30: Allahabad High Court in tuni’n kum 60 val vingveng Ayodhya mun kituhna tungtang ah thutanna nanung (final verdict) puangta a, tua dungzui in Ayodhya gam pen seh 3 suah in om a, seh khat ahihleh Hindu-te’n tang in, sehkhat pen Muslim in tang a, akhat pen ahihleh, Nirmohi Akhara te’ kiang ah piakin om hi. Thiltung tawh kisai gen le sak nengnung tamtak a om ziakin Prime Minister Dr Manmohan Singh in tunitak in Union Minister 2 kimuhpih hi. Court thutanna tawh kisai in Hindu-te kipak ua, himahleh Muslim te khase mahmah uh hi’n kigen hi. Ayodhya thubuai (Ramjanambhoomi- Babri Masjid bawlna) tawh kisai in Justice S U Khan leh Sudhir Agarwal te’n a tuamtuak a thutanna abawlna uah, gam seh 3 suah a om pen a kisaipihte’n nasep apat utawh kiton in lemna leh muanna a zonding uh ahi chi ua, gam kituhna taktak pen 2.7 acre in lian a, Sunni Waqf Board, Nirmohi Akhara leh 'Ram Lala Virajman' (Ram deity) te’n a pomsiam uh poimawh vekding chi uhi. Vaihawmtu 3 na (third judge) Justice D V Sharma in thutanna abawlna ah, hiai gam kituhna mun pen Lord Ram pianna mun ahi a, Mughal emperor Babur in inn ana lampen Islam te’ ading in zakdah huai mah leh a biakbuk (mosque) tawh kibanglou ahi chi hi. Justice Khan in agenbehna ah, Muslims, Hindus leh Nirmohi Akhara te joint title holders apuan hi ua, Court in gam teh dia mawhpuakna apiak Shri Shiv Shankar Lal in Map tungtawn a A B C D E F chi a achiamteh te seh kibang ngen a akihawm uh ngaiding a, tu in bangkim amau khut ah ngak hita a, biakna mun ding in a zangtheita ding uh chi hi. Central dome nuai a pathian koihna makeshift temple pen Hindu te’n a tang uh ngaiding chi uhi. Nirmohi Akhara ten ahihleh 'Ram Chabutra' leh 'Sita Rasoi' chi a map a biakna mun kichiamtehte a tan uh ngaiding chi’n court in thutanna abawlna ah taklang hi. Gam leh leitang kihawmna om chiangin, neu chik alianzaw, aneuzaw kichi omthei ahihman in huaite ah leng kitheisiam kawmtak a nna sem ding in leng court in zasak hi. Thudang khat kizadanin, Sunni Wakf Board lawyer Zafaryab Jilani in tuni a agenna ah, court thutanna pomlou uh ahihdan gen a, hiai gambuai kichi pen party 3 kiang ah hawmzak kichi om theilou ding a, Sunni Wakf Board in a opkhum munte party dangte’ kiang ah piak hilou ding a, Supreme Court tut hiding chi hi. Lemna om theihna ding board in alunggulh pen hi a, hiai tungtang ah kihouna tungtawn a lemna deih a om leh huai ding in baord te mansa in om chi hi. Jilani in agenbehna ah, All India Muslim Personal Law Board meeting neihpah hidinga, ni 90 sung ngei in Supreme Court ah complaint khiaklut hiding chi hi. A lehlam ah, All India Muslim Personal Law Board (AIMPLB) makai Kamal Farooqui in bel court thutanna kipahpih mahmah in, alang khat lam ah mandir a om dia alangkhat lam ah masjid a om dia, India pen "matured nation" hita ding,a Hindu leh Muslim kikhen nawnlou in mun khat ah pathian i bekhawm thei zaw ding uh chi leuleu hi. Ramjanmabhoomi Trust chief Mahant Nritya Gopal Das in agenna ah, Allahabad High Court thutanna pen a hampha leh avangse tuam omlou ahi chi in, kuapeuh in kipaktak a pom a, lemna i lensak uh hunta ahi chi hi. Rashtriya Swayamsewak Sangh (RSS) thusuak in agenna ah, court thutanna pen Ram Temple bawltheihna dia green signal ahihman in hun paisa a thiltung tengteng kuapeuh in mangngilh a malam kal i suan uh hunta ahi chi uhi. RSS chief Mohan Bhagwat i agenna ah, Lucknow apan km 300 a gamla Ram temple pen zalentak a bawltheih ding ahihtak man in kipahhuai mahamh chi hi. Ayodhya thutanna in Hindu te gumzaw a a kilat ziakin Prime Minister in tunitakin Union Home minister P Chidambaram leh finance minister Pranab Mukherjee te kimuhpih in maban panlak dingdan kikum ngal uhi. Tunitakin Cabinet Committee on Security (CCS) tukhawm ding chih himahleh, member poimawh mahmah defence minister A K Antony leh external affairs minister S M Krishna te US ah a om ziak un Prime Minister in cabinet minister 2 lel kimuhpih hi’n gen ua, amau law and order dinmun genkhawm uh hi’n kigen hi.
Assembly Speaker damlou in si
Imphal, Sept-30: Manipur Assembly Speaker Dr S. Budhichandra Singh (61) damlouhna ziakin New Delhi a AIIMS ah Aug 4, 2010 apan ki-enkol pneumonia leng vei in siatlam nawn deuhdeuh a, tuni zingsang dak 3.40 velin si chihthu om hi. Manipur Assembly Secretariat a Secretary in thusuah a bawldan in aluang Oct 1,2010 in Delhi apan lenna in Imphal hong pawtung ding hi. Delhi a om Chief Minister O. Ibobi leh MPCC President Gaikhangam in Speaker sihthu a theih phet un vadelh uh a, a innkuante kiang ah suunpihthu tun uhi. Manipur Governor Dr Gurbachan Jagat; Dr Th. Meinya, MP (Lok Sabha); Dy Speaker Th. Lokeshwar; CPI (Manipur State Council); Former Presiding Officers’ Forum, Manipur leh pawl tuamtuam in Speaker suunthu puang uhi. Dr S. Budhichandra Singh in siamna lam ah MBBS, MD zou a, Manipur govt nuai ah Medical Officer in sawtkuamtak pang hi. January, 1997 in voluntary retirement la in Congress zom a, kum 2004 in Konthoujam A/C a by-election ah MLA ching a, kum 2007 a election ah ching nawn in Assembly Speaker hihna a sihni tan in len hi. Mr Motilal Vohra, AICC Treasurer leh Mr Falero, AICC In Charge North East te’n AICC President, Mrs Sonia Gandhi sik leh tang in Speaker S. Budhichandra Singh aluang ah pak koih ua, Chief Minister, Shri O, Ibobi Singh, Minister tuamtuam, Phungzathang Tonsing, MD Allaudin Khan, E. Dijamani Singh, Chairman, MPCB, Dr Kh. Ratankumar Singh, Chairman, MANITRON leh Th. Lokeshwar Singh, Deputy Speaker te’n zui uhi.
Regular Headmaster guan sawm
Imphal, Sept-30: Manipur a govt Jr High School leh High School tamzaw a Headmaster-te incharge hi uh a, huai in school etkolna(administration) leh siamsinna (quality education) thil ah nawngkaina a tut ziakin Directorate of Education (S) in Govt High School & Jr High School a regular Headmaster guan theihna ding in DPC conduct sawmin panla chihthu om hi. Directorate of Education (S) in MPSC tungtawn in DPC conduct sawm a, Headmaster incharge-te ading in October, 2010 sung in special DPC om ding hi’n leng kigen hi. Huai om zawh in regular Headmaster appointment in zui ding chihthu om hi.
Chief Minister in uap ding
Imphal, Sept 30: Kumlui October 2, 2009 apan kum khat sung daihding Year of Gram Sabha kizang pen zinghal October 2, 2010 chiangin Chief Minister Okram Ibobi Singh in khuallian hihna tawh khak ding hi. Hiai program ahihleh, Manipur government nuai a Department of Rural Development and Panchayati Raj-te’ sai hi a, Panchayat Bhawan, Porompat ah Oct 2, 2010 nitaklam dak 2 apan zatpat hiding hi. RD&PR Minister Md Allaudin Khan in function president hihna lending a, hiai hun ah Panchayat member leh Councillor hunkhop in uap ding uhi.
Voluntary Blood Donation camp
Imphal, Sept-30: Indian Red Cross Society, Manipur State Branch pawlin Oct 1, 2010 a National Voluntary Blood Donation Day zat ahih tawh kiton in RIMS a Blood Bank ah Voluntary Blood Donation camp hong (organise) ding uhi. Indian Red Cross Society,Manipur State Branch a General Secretary Dr L. Lala in Red Cross volunteer-te leh mipi vantang kum 16-60 kikal mi kuapeuh panpih ngaite khualna a sisan piak lunglutte huai Camp a vatel ding in chial hi.
Trinamool Cong. meeting om ding
Imphal, Sept-30: Manipur Pradesh Trinamool Congress pawlin Keishampat Sega Road a Hotel Excellency ah October 3, 2010 sunnung dak 1.00 in Emergency Meeting sam uh a, huai ah District level leh Block level tana Manipur Pradesh Trinamool Congress dinkhiak ding thu genkhawm ding uhi. Huai meeting ah Manipur Pradesh Trinamool Congress a Office Bearer leh Executive member-te telkim ding in theisak uhi.
Khamtheih tamtak mankhia
Imphal, Sept 30: Narcotics Bureau Regional Unit, Imphal leh State police force nuai a NAB personnel kithuahte’n tu zingkal dak 6:20 am in Imphal airport road ah Md Muddin (27) s/o Md Salwar Rehman of Lilong Haoreibi Makha Leikha apan damdawi khamtheih tamtak mankhia uhi. Narcotics te’n thuguk a ngah dungzui un zan nitak apan in Airport road ah khamtheih pua chang ua, himahleh, tu zingkal in Maruti car MN 01-W/5411 a check na uah khamtheih mukhe pan uh hi’n kigen hi. Hiai khamtheihte ahihleh zan in Delhi apan lenna in hong kipua a, zan nitak a puakkhe ding ua agintak ziak un NAB personnel te airport ah duty den uh hi’n kigen hi. Mat a om damdawi khamtheihte ahihleh Morfash, Solquf, Bufad leh Tirfed hi a, market rate ah Rs 1,32,341 man zouding hidanin gen uhi.
Player 14 leh official 21 tel ding
Imphal, Sept-30: New Delhi ah Oct 3-14, 2010 sung 19th Commonwealth Games om ding ah Manipur akipan kimawlmi(player) 14 leh official 21 tel dinga telkhiak hi uh a, official mi 21 laka atamzaw technical lam leh coaches hi uh chihthu om hi. Youth Affairs & Sports Minister N. Biren in Manipur apan kimawl mi 14 leh official 21 tel dinga telkhiak ahih uh kipahthu puang a, India ai-oh dia kimawlmi telkhiak a omte’n lawhchinna a ngah chiat uh deihsakthu leng puang hi.
Helpawl hunkhop mankhia uh
Imphal, Sept 30: 15th Assam Rifles ten tu zing dak 4 velin Changamtabi makha leikai lak operation nei ua, huai ah PULF (M I Khan) cadre khat man uhi. Amah ahihleh Umid Ali @ I tem (24) s/o Ansar Ali of Changamtabi Makha Leikai hidanin kigena, 9 mm pistol khat leh tang 3 banah demand letter blank khat mukhia uhi. 31 AR ten leng tu zan nitaklam dak 3 vel in Moreh area operation nei ua, huai ah PREPAK cadre khat man uhi. Amah ahihleh, M Lemba Meitei (23) s/o M Samai Meitei of Heinou makhong leikai, Moreh ward no 7 hi a, mobile khat, driving license khat leh Rs 3020 mukhia uhi. 39 AR leh 33 AR combine force te’n zan nitaklam dak 1:30 veldingin Seimai area lak operation aneihna uah PREPAK cadre 1 man uhi. Amah ahihleh, N Inaobi (31) s/o N Tombi of Khumbi village hidanin kigen hi.
NLUP apex board tukhawm
Aizawl, Sept 30: Chief Minister banah NLUP Apex Board Chairman Lal Thanhawla makaih in tuni’n NLUP apex board meeting 6 veina Secretariat Conference Hall-ah om a, central govt in a ngaih poimawh mahmah ziakin Planning Commission palai in Dr.J.S.Samra, CEO Rainfed Area Authority of India leng tel chih thu kiza hi. NLUP Line Department nuai a beneficiaries dingte hamphatpih ding thil tuamtuamte banah hiai hamphatna tangte’n nekzonna dia deptt tuamtuam apan infrastructure angah theih dingdante kikum khawm uhi. 2010-2011 sung in beneficiary bangzah a om thei dia chih te banah tulel a mi 19480 in NLUP ahamphatpih pen 45139 a hih pun dingin lemsa uhi.
Article
LOOK EAST POLICY
LAIFATEN KAN TANGKAIPUI THEIHNA TURA LO INBUATSAIH DAN TUR
-Rbt. Dr. Jangkhongam Doungel
Chung zingah chuan Kolodyne HEP II leh Kolodyne Multi Model Transport Project te hi a tel ve a. He project pahnih lo chhuahna tobul ch, Rakhine (Arakan) leh Mizoram border a China sipai, ralthuam tha tak tak nen a lo ding tur danna tur a hmalakna a ni. Chuvangin sorkar laipui chuan tih hlawhtlin ngei ngei a tum a, kei ni’n heti lai atang a kan duh vanga awm emaw kan duh loh vanga awm lo thei nilovin, ram venhimna tha zawk a awm theih nan leh insumdawn tawnna tha zawk hmang a India sum leh pai din hmun siamthat hi sorkar laipui thil tum a nih tlat avangin a ti hlawhtling ngei ngei dawn a ni. Chuvangin, he LEP Project hmang tangkai tur hian tan lak a ngai viau a ni. He project hmang tangkai thei tur a pawimawh te chu - dan hmanga inhumhalh, mihrang hman tlak nitura inbuatsaih, zirtirna tha, tourism tih changtlun. decentralised administration awmze nei dueh a kalpui a Village Council leh Town Committee te thuamthat, development a taka lantir, intodelh tura hmalak, rail kawng lo thleng tur thlir lawk a inbuatsaih, a chhe zawng a thil lo thleng thei te ngaihtuah chunga inbuatsaih leh a hun mil a kohhran rawngbawlna kalpui thiam thei tura inbuatsaih te hi a ni.
Look East Policy bawhzuina a thil thleng tur te han ngaihtuah hian malsawmna nge a nih a anchhe tih hi rilruah a awm thin a. Hmasawnna lo thleng tur te han thlir a a lawmawm viau lai hian, a chhe zawng a thil thleng tur a ken tel a awm ngei ngei dawn bawk si a. A hlawk zawng a hman leh a hlawk lo zawng a hman chu leilung fate mawhphurhna a ni tawh a. A hlawk zawnga hman thiam chuan hmasawnna leh intodelhna, a hlawklo zawnga hman erawh chuan vanduaina leh thlarau boralna te pawh a ni thei. A enga pawh chu nitase, a chhe lam ngawt thlir lovin, Pathian chakna ring chung zel in a hlawkna lam a hmang thei tura kan inbuatsaih a ngai a ni. Amaherawhchu kan nun insiamtha lova, pathian thu kan nun pui loh chuan, a hlawkna lam a hman hi a har viau ang. U.T. hmuh hlim a milian eng emaw zat in U.T sum chen a, khawlo taka an lo hman a, a hna hmuh tur awm silo mahse paper a engkim fel thlap a inziak leh si, sum siam nana an lo hmang tawh ang a Look East Policy hi kan hmachhawn dawn a nih chuan boralna kawng kan zawh tih na a ni. Chuvangin, Pathian tih reng chunga rinawmna hi kan tlangau pui a kan nunpui loh chuan kan ramah eng thil tha pawh lo thleng rawh se, kan hlawkpui dawn chuang lo a ni. Chuvangin, Look east Policy tangkai tak hman a nih theihna tura inbuatsaihna tur te hre reng chung leh Pathian rawn chung zel in Look East Policy hi hman tangkai i tum theuh ang u tiin kan insawm a ni. A tawp ber ah chuan he hmasawna lo thang tur hi kan finna leh thiamna bakah Lal Isua nena lo hmachhawn turin mitin te i in buatsaih theuh ang u.
Sawiho tur:
1. He hmasawnnalo thleng tur hi tun kum 5 chhung hian lo thleng dawn ta se, hmachhawn turin sorkar, kohhran, tlawmngai pawl leh mimal te hi kan dinhmun thir hian a tawk kan ti em?
2. Engkawng in nge LEP lo hmachhawn tur hian inbuatsaih ngai kan tih?
3. Restricted Area Permit (ILP) hi tihbo tur tih a ni a. Engtia lo hmachhawn tur nge ni ang?
4. Mixed Culture/Society din hmunah kan ding ngei dawn si a, rinna kawng a kan din hmun hi nghet tawkin kan hria em?
5. MNC an rawn lut ngei anga, inhumhalhna dan, Sixth Schedule hnuaia dan kan neih te, tuna LADC in a hman mek te hian min veng him zo in kan ring em?
6. Kan thiamna leh finna te hi heng hmasawnna lo thleng tur hmachhawn tur hian tawk kan ti em?
NOTES AND PREFERENCES :
1. Doungel, Dr. Jangkhongam, Khawtlang Nun Kaihruaitu (A Guidance to Social Life), Lairam Offset Press, Lawngtlai Bazar, 2007, pp. 6-7
2. www.goggle.com
3. Palmer & Perkins, International Relation, CBS Publication & Distributors, Pvt Ltd, New Delhi, 2001, pp 593-594
4. “India’s Look East Policy - A Review” by C.S. Kuppuswamy, www. goggle.com
5. Look East Policy and Mizoram, www.goggle.com
6. Government of India, North Eastern Region Vision 2020 vol. I & II, North eastern Council, Shillong, 2008, pp. VI - VIII
7. “India’s Look East Policy Integrating the North Eastern Region” by R.S. Moshahary, www.goggle.com
8. Ibid 9. www. goggle.com
10. (a). Sourcers, collected from NTPC Office, Lawngtlai, November, 2009
(b). www.goggle.com 11. op.cit
12. Lairam Isua Krista Baptist Kohhran, Lai Hnam leh Sixth Schedule, Social Mission Committee, 2006, pp.7-8&12-24
13. Government of India, North Eastern Region Vision 2020 Vol-III, North Eastern Council, Shillong, pp. 260-261
14. Doungel, Jangkhongam, The Role and Working of Lai Autonomous District Council, Mizoram, Ph.d Thesis, Manipur University, unpublished, 2003, pp
15. Pandey, Manoj (Ed), Constitutional Amendments from 1st Amendment Act, 1951 to 93rd Amendment Act, 2005, JBA Publisher, New Delhi, 2006, pp. 314-340
16. “Ram leh Hnam Dinchhuahna Kawng” by Rbt Dr. Jangkongam Doungel in ‘Ram Rorelna Tha’, Literature & Publication Board, L.I.K.B.K, Lawngtlai, 2008, pp. 32-33
17. 29th September 2009 & 3rd October 2009 Issue of Evening Post, Aizawl, www.goggle.com
18. “Resource Mobilisation Through Local Institution-Scope and Limitation : A comaparative analysis of the three Autonomous District Councils of Mizoram, paper, presented by Dr. Jangkhongam Doungel, N.I.I.R.D, Workshop for District Councils of North East India, 2-4 December, 2009, Guwahati.
19. Government of India, North Eastern Region Vision 2020, Vol-I & II, op.cit , pp. 11 & 64
20. Pudaite, L.T., Mizoram and Look East Policy, Akansha Publishing House, New Delhi, 2010, pp, 186-187
21. “India Look East Policy leh Kristian Thalaite”, paper, presented by Rev. V. Lalhmingsanga, Seminar on Social Guidance, Lawngtlai
Concluded
Editorial
Hiamgamna thupisem i maituah lai diam?
Leitung pumpi in tulaitak a a buapih diak khol uh ahihleh, climate change kichi leh terrorism ahi hi. Ei lak ah terrorism khiatna leh insurgency khiat na thei kokalh bangzah hiam ki om theilai chih ding hi. Insurgency i chih chiang in nulepa kiang ahih kei leh gamsung vaihawmtu (Kumpi/Government) te tung a lungkimlouh lahsakna ahih kei leh banghiam thil ngen a kiphinna hi a, Terrorism tawh kigamla mahmah hi. Terrorism i chih chiang in Terror/Terrorist kichi ahihleh, huham tak a buaina bawl ahih kei leh, hiamgamtak a gamtang chihna hi a, huai in mipite adia thil mulkim huai tunsek chih ahi. United Nations Organisation ka hiang poimawh mahmah United Nations Security Council (UNSC) in a bet daih zohlouh terrorist/terrorism ahi hi. Khang kikheng in, technology in leitung a pi lai in, khangthakte’ lungtang ah hiamgamna kichi uang mahmah hi’n kilang a, a neu in lah kei aneu chi nawnlou, alian in lah kei alian leh lungsim piching chih om nawnlou in kizahtakna leh kilauhna in mun nei nawnlou a, kuapeuh ki ngap thohvek bang ta hi. Thuneihna leh lalna tawi ka hi kichi peuh in lah a thuneihna te uh adiklou lam a zang (misused) tam mahmah na khawvel hi a, a lehlam ngaihtuah in khawlai leng pawt ngam huai nawnlou khop in i gam seta hi. Gam khat leh gamkhat kihou in, UNSC meeting leh summit tuamtuam ah terrorism bet daihding dan kikupkhawmna nei in security lam aki thuahkhawmna ding in agreement kichite bawl sek himahleh, terrorist hat louhna himhim om nawnta lou in gam teng in terrorist te buaipih vekta uh bang hi. Kum 10 vel paisa apan United States ah hiamgamna hong nasa mahmah in, naupang neu chikchik tanpha in pistol tawi renran in a class mate te peuh that ua, tual thahna tawh kisai in naupang kum 13 tanpha mat hong hita hi. Virginia shootout chihte khawng i ngaihtuah leh naupang neuchik in mi 20 val bang kaplum mawk chih pen thil lamdang pi hi a, himahleh, tuhun adingin thil thupilua ahi kei ding hi. 2010 kum tawp lam ah i ding man nawnta! tukum sung a thiltung tuamtuam te vel khawm bang hita le hang, thil mulkimhuai bangzah a tung ale? Gam tuamtuam ah bomb puak, kikaptuah, kipimang, sualluih leh case tuamtuam a dim in om hi. Bang chidan a hiai hiamgamna (terrorism) bet daih zawh a om lou ahia chih ngaihtuah tham ching hi. Leitung ah hiai hiamgamna in bangtan ma sawnlai ding hiam chih a theih haksa mahmah hi. A ziakbel, niteng in mun tuamtuam ah thagum zang akiphinna thupitak om zelzel in, sihna leh manna in leitung luahkhin zouta hi. Gam khat ah bomb apuah lai in, gamdang khat ah ki pimangna leh hiamgamna thil tung tuamtuam tung a, Terrorist pawlpi te’n ahihleh, Army ahih kei leh Government agency tuamtuam te sang mah in mipi om khawmna mun (public place) te tata bang target in nei maimah uhi. Hiamgamna betdaih pong mawk ding kichi thil na mai ahi kei ngut ding chih i thei a, ahih ziak in Government in bang chi’n panla leh hiamgamna bei theiding hiam chih suituak mahmah kha mawh lou ding hi. Iraq, Iran leh middle east gam tuamtuam te ah damdawi khamtheih pawte tanpha khailup in om mah le uh hiamgamna ana subei zou tuan kei uhi. Orissa a thiltung te bang i et chiang in majority te’n minority te gelgawt chih phetlouh in mulkim huai taktak in soisa ua, Centre Government in bomb supuaktu tawh kizom chih ziak a Muslim student pawlpi SIMI te terrorist group a koih a ban a puankhum theih ua leh bangziak a VHP leh a khutzat Bajrang Dal pawl dan pua a koih lou ahi di chih suitham pha hi. Manipur ah leng terrorist te gamtatna toh kibang bang mipi’n naktak in i thuak ta hi. Al-Qaida heutu lianpen Bin Laden in New York khawpi a World Trade Centre twin tower om te lenna tungtawn a a phutsiat zawh in, pathian siangthou in Al-Qaida siamtan henla, Muslim te nelhsiahna tawm hiaihiai ta hen! Poikhoihlou mi nautang tamtak in a hinna uh WTC ah a mansuah ua, himahleh, Ala pathian in amaute a su siangthou ding a, a diak in building phusia lenna hektute pahtawi in a om ding uh, Zihad adia si ahi ngal ua chi hi. Terrorism kichi kum tamtak paisa apan kipan hita a, himahleh, Al-Qaida pawl in WTC building nih a phutchip ua pan hiai laimal zak a om pan hi’n kilang a, WTC pen nauvei kipatna lel tawh kibang hiam chih theih hita hi. Bangziak a leitung a gamchang pen i chih sek uh United States in Defence bill a bawl uh sang mahmah a, Bin Laden leh akhawnbawl upate matkhiak sawm in sum a million million in seeng mah le uh a mankhe zou tuankei ua, huai kawmkal ah buaina om na mun teng a delh ua, United states in tulelin gam tamtak ah US army te deployed lel uhi. Huaiziak in a bei ngeilou ding Terrorism pen i doudal dan policy khek thak ngai in kilang a, i khek theih tuan kei ding leh kuapeuh in sih kha muanna neihdan ki sin ngai mai leh kilawm in kilangta hi. Leitung ah ki itna leh kingaihnat kichi himhim om nawnlou in hiai gamna thupi sem i tuaktou laiding uh chih i galmuh ban mahmah hi.

All Manipur DPC Successful Candidates of Primary Teachers/ HMT/ AGT 2006, Education (S) pawl in govt in offer form tunitan a piaklouh lungkimlouh lahna in tuni (Sept 30, 2010) zankim akipan Oct 1, 2010 zankim tan dakkal 24 sung General Strike puang uhi. General strike in CCpur dist ah Tedim Road line Transport (Imphal- Lamka a taituah Bus-te) kia uap ding hi’n thusuak kingah hi. DPC a lawhching candidate-te’ thilphut Govt in felsak kin kei leh maban ah khauhsema kiphin sawm uhi.
tuma a DPC faced Candidates Association chih pen a tuam hia le?SEm nailou a le strike ngam pah
